و * ( أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحابِ الْفِيلِ ) * است . بنابر اين پس هر گاه كسى در نماز فريضه قرائت اين دو سوره نمايد اعادهء بسمله در اثناء ضرور نيست بلكه مشكل است . مبحث پنجم در وجوب تعلم فاتحة الكتاب است بدان كه هرگاه كسى هيچ نداند فاتحة الكتاب را يا خوب نداند ، بلا تشكيك واجب است بر او تعلم آن با تمكن از آن ، و اين تعلم گاه است واجب عينى فورى است به تأخير آن آثم خواهد بود ، و اين در صورتى است كه در آن وقت متمكن از تعلم هست ، و به تأخير عالم است به عدم تمكن از آن ، بلكه عالم به تمكن از آن نيست . و گاه است واجب - واجب تخييرى است ، مثل كسى كه متمكن است از اتيان نماز به جماعت در وقت معينى ، چنانچه متمكن است از تعلم در اين حالت ممكن است بگوئيم : كه تعلم فاتحة الكتاب در اين وقت در حق اين شخص فورا مطلوب نبوده باشد ، لكن در صورتى كه قاطع بوده باشد به تمكن از آن فيما بعد . بلى اشكالى كه در اين مقام مىتوان نمود اين است كه علم به تمكن از اتيان نماز در جماعت بسيار مشكل است ، نظر به قيام احتمالات متكثرة ، از جمله احتمال دارد امرى كه مفسد نماز بوده باشد در اثناى نماز در حق امام حادث شود ، مثل تطرق حدث در اثناى نماز ، يا آن كه امام شروع به نماز نمايد به اعتقاد طهارت در اثناى نماز فساد اعتقاد او بر خود امام ظاهر شود ، يا موتى در حق او اتفاق افتد ، يا در اثناى نماز مطلع شود بر فسق امام ، يا بعضى از اين امور كه مبطل نماز است در حق خود مأموم طارى شود در اثناى نماز .