النسب ومن الرضاع وفي الدين . . وغير ذلك ( 1 ) . واگر گويد كه : در قول آن حضرت ( إخواننا في الا سلام ) وارد است . پس جوابش آنكه : چون مقاتلان آن حضرت قبل از قتال به آن حضرت در زمره مسلمين بودند از اين جهت آن حضرت ايشان را مسلمين گفته ، پس اين اطلاق به اعتبار ما كانوا عليه في الزمان السابق بوده ، چنانچه حق تعالى فرموده : ( وَآتُوا الْيَتَامَى أَمْوَالَهُمْ ) ( 2 ) ، [ يعني ] إذا بلغوا الحلم ( 3 ) . واگر توهم نموده كه : آن حضرت فرموده كه : ايشان تأويل داشتند ، پس به سبب تأويل معذور باشند . آن مردود است به اينكه آن حضرت چنانچه ذكر تأويل ايشان كرده اين هم فرموده كه ايشان كجى داشتند واز حقّ كاره بودند ومائل به سوى باطل ، وصاحب هر تأويل باطل معذور نمىتواند شد ، مثلا كسى كه - معاذ الله ! - بد گفتن خدا ورسول أو ( صلى الله عليه وآله ) را جائز شمارد ونماز وروزه واجب [ را ] نداند و

--> 1 . [ الف ] كتاب الأحكام در بابى بعد باب انقضاء على الغائب . ( 12 ) . [ فتح الباري 13 / 151 ] . 2 . النساء ( 4 ) : 2 . 3 . يعنى اطلاق ( يتيم ) بر آنها هنگام دادن اموالشان به اعتبار ما كانوا عليه في الزمان السابق بوده است .