اما فرار روز حنين پس در حقيقت فرار نبود بلكه به سبب بي تدبيري وسبقت خالد بن الوليد وغفلت از كمين كفار كه از چپ وراست در ميان بيشه نشانده بودند وگذرگاه تنگ بود وپس وپيشى ونشيب وفرازى در ‹ 280 › لشكر رو داد ، ودر آن اثنا بعضي مردم پشت دادند كه از صحابه كبار نبودند بلكه طلقاى مكة ومسلمة الفتح [ بودند ، گذشته از آنكه آنها هم ] ( 1 ) ، باز بر آن اصرار نكردند بلكه برگشتند وفتح شد به دليل كلام الهى : ( ثُمَّ أَنْزَلَ اللّهُ سَكينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنينَ وَأَنْزَلَ جُنُودًا لَمْ تَرَوْها ) ( 2 ) . ونيز آن حضرت صلى الله عليه [ وآله ] وسلم كسى را بر اين امر عتاب نفرمود ; زيرا كه عذر معلوم داشت ، پس ديگران را هم جاى عتاب وطعن نماند . ونزد شيعه چون استيقان هلاك شود فرار از جنگ كفار جايز است ، نصّ عليه أبو القاسم بن سعيد في الشرائع ، ودر اينجا همين صورت بود ; زيرا كه در گذرگاه تنگ از هر دو طرف زير زخم سهام مشركين آمده بودند وهرگز تيرهاى آنها خطا نمىكرد ، ناچار عقب بازگشتند تا كفار در ميدان برآيند يا از راه فراخ بر كفار حمله نمايند . وچون در حق بعض رسل ارتكاب كباير را شيعه در روايات صحيحه خود ثابت كرده باشند ، مثل حضرت آدم وحضرت يونس وغيرهما [ ( عليهم السلام ) ] ، حال آنكه عصمت أنبيا [ ( عليهم السلام ) ] مقطوع به است ومجمع عليه ; اگر از صحابه - كه

--> 1 . زيادة به لحاظ متن افزوده شده است . 2 . التوبة ( 9 ) : 26 .