عرب - با وصف مقحوطيت ( 1 ) وبي رونقى كه داشت - در زمان رفاهت نشان أو حكم زمين مازندران وكشمير وكوكن گرفته بود كه همه جا چشمه اى است جارى وآبشارى است روان وأشجار ميوه دار مهيا وزراعات گوناگون موجود ، ونيز به سبب آبادي وبودن غلمان وموالى ‹ 55 › أو در صحراها واوديه وبيشه‌ها ، قطع طريق وعيّارى ودزدى همه موقوف شده بود ، وضرر سباع درنده مثل شير وپلنگ وكرگدن نيز قريب به عدم رسيده ، وجاهاى نزول مسافران ويافتن علف وآذوقه پيدا گشته ، به اين أسباب مسافران وتجار به امنيت خاطر تردّد مىنمودند ، ونقل امتعه نفيسه وتحائف بلدان وأقاليم مختلفه به سهولت انجاميده بود ، واز اين هر دو معنا - يعنى حصول امن ورفاهيت ( 2 ) - آبادي وزراعت كه در عهد سعادت مهد أو به وقوع آمد ( 3 ) ، نسبت به بلاد عرب از خوارق عادات وعجائب واقعات مىنمود . ودر حديث شريف خبر داده‌اند : لا تقوم الساعة حتّى تعود أرض العرب مروجاً وأنهاراً . ونيز عدى بن حاتم طايى را فرمودند كه : إن طالت بك حياة لترينّ الظعينة تسافر من حيرة النعمان إلى الكعبة لا تخاف أحداً إلاّ الله .

--> 1 . مقحوط : قحطزده وگرفتار قحطى وخشكسالى . رجوع شود به لغت نامه دهخدا . 2 . در [ الف ] اشتباهاً اينجا : ( واو ) آمده است . 3 . در [ الف ] اشتباهاً اينجا : ( واو ) آمده است .