قال : طعن دوم : آنكه حَكَم بن أبي العاص را كه پدر مروان [ شيطان ] ( 1 ) بود ، وآن حضرت وى را بر تقصيري اخراج فرموده بود ، باز در مدينه طلبيد . جوابش آنكه : حَكَم را آن حضرت صلى الله عليه [ وآله ] وسلم براي دوستى أو با منافقين وفتنه انگيزى أو در ميان مسلمين ومعاونت كفار اخراج فرموده بود ، چون بعد از وفات پيغمبر [ ( صلى الله عليه وآله وسلم ) ] وخلافت شيخين ، غلبه اسلام ( 2 ) وزوال كفر وبطلان نفاق به حدّى شد كه نام ونشان اين دو فرقه در بلاد حجاز عموماً ودر مدينه منوره خصوصاً از بيضه شيطان هم كمياب تر گشت ! وقاعده أصول ‹ 40 › مقرر است كه : الحكم المعلول بالعلّة يرتفع عند ارتفاعها ، پس حُكم به اخراج أو نيز مرتفع شد . وشيخين به آن جهت آمدن أو را روادار نشدند كه هنوز احتمال فتنه وفساد قائم بود ; زيرا كه حَكَم از بنى أمية بود وشيخين از تيم وعدى ، [ امكان

--> 1 . زيادة از مصدر . 2 . در تحفه : ( وغلبه اسلام ) نيامده است .