شهادت بده آنكه : دخول كرد مانند دخول ميل در مكحله ، گفت : آرى ، پس تر سوم شاهد شهادت داد مثل شهادت ‹ 609 › هر دو ، پس تر شاهد چهارم را طلبيد ، أو حاضر نبود ، چون حاضر شد ، از نشستن براي جماع وديگر مقدمات جماع شهادت داد ، چون عمر پرسيد : ديدى تو كالميل في المكحلة ؟ أو گفت : اين چنين نديدم ، پس امر كرد عمر به زدن هر يك از شهود هشتاد هشتاد دره حدّ قذف . پس امتناع عمر از حدّ زنا ، عين صواب بود كه نصاب شهادت تمام نشد . ( 1 ) انتهى . واز لطائف آن است كه إسحاق هروى در " سهام ثاقبه " ( 2 ) - با آنكه در ذكر اين قصه ونسبت آن به طبري ، به طورى كه ابن روزبهان ذكر نموده خبطِ عشوا ( 3 ) پيش گرفته ، ليكن به مفاد زاد في الطنبور نغمة ، در اين مقام خرافتى عجيب نگاشته ، يعنى ادعاى تشيع طبري هم آغاز نهاده ، واز خواب غفلت و

--> 1 . [ الف ] فصل ثاني در مطاعن عمر از مقاله رابعه 137 / 235 . [ سيف مسلول : ] . 2 . لم تصل لنا مخطوطته ، ولا نعلم بطبعه . قال في إيضاح المكنون للبغدادي 2 / 31 : السهام الثاقبة في الكلام ; لملا إسحاق الهروي ، تاريخ كتابة النسخة سنة 1186 . 3 . عشواء : شترى كه ضعفي در بصر وچشم خود دارد وخود را به هنگام رفتن نمىتواند حفظ كند . يخبط خبط عشواء : يعنى أو كار بر نظام نمىكند ، كناية از انحراف از روش مستقيم است . رجوع شود به لغت نامه دهخدا .