ووثوق وتسنن طبري واصحيت “ تاريخ “ أو از كلام مخاطب هم به غايت صراحت ظاهر است ، چنانچه در مكائد خود گفته : كيد پنجاه ودوم آنكه : مخادعه مىكنند با مورخين أهل سنت به نهجى ديگر ، مثلا كتابي در تاريخ نويسند ودر آن كتاب از تواريخ معتبره أهل سنت نقل نمايند وأصلا خيانت در نقل نكنند ، ليكن چون نوبت به ذكر صحابه ومشاجرات آنها رسد ، بعضي قدحيات ايشان از كتاب محمد بن جرير طبري شيعي كه در مثالب صحابه تصنيف كرده ، يا از كتاب أو كه در امامت نوشته ، و “ ايضاح المسترشد “ نام أو نهاده ، نقل نمايند ونام آن كتاب صريح نگويند ، پس در اينجا ناظرين را غلط افتد كه شايد مراد كتاب محمد بن جرير طبري شافعي است كه به “ تاريخ كبير “ مشهور است ، وأصح التواريخ است ( 1 ) . وكابلى هم در “ صواقع “ تصريح كرده به اينكه : محمد بن جرير طبري شافعي است ، و “ تاريخ “ أو أصح التواريخ است ( 2 ) . واما واقدى ( 3 ) ، پس أو هم از أكابر علماء محدّثين وثقات متبحرين ومعتمدين ايشان است تا آنكه أو را هم پايه بخارى ومسلم گرفته‌اند ، وبه

--> 1 . [ الف ] باب دوم صفحه 117 ( نسخه مطبوعه دهلي ) . [ تحفه اثناعشريه : 57 ] . 2 . [ الف ] في الكيد الثامن والتسعين ، من المطلب السادس ، من المقصد الأول . [ الصواقع ، ورق : 77 - 78 ، 80 - 81 ، 86 - 87 ] . 3 . [ الف ] ف‍ [ فايده : ] توثيق واقدى .