سيد محمد قلي كنتوري لكهنوي
169
تشييد المطاعن لكشف الضغائن ( فارسي )
حق تعالى اين آية بدان فرستاد كه هواي صحابه رسول ( صلى الله عليه وآله وسلم ) - إلاّ من شذّ عنهم - آن بود كه أسيران را نكشند ، وفديه ستانند كه ايشان را ميل به مال بود ، وآنچه خداى تعالى دانست از مصلحت در كشتن ايشان ، صحابه ندانستند ، متفق شدند كه اينان را فديه بايد ستيدن ، ورها كردن ، خداى تعالى اين آية به عتاب ايشان بفرستاد ، واگر چه خطاب با رسول ( صلى الله عليه وآله وسلم ) است وحواله أسيران واضافه ايشان با رسول ، عتاب با قوم است . قوله تعالى : ( تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا ) ( 1 ) ، وقول آن كس كه گفت رسول ( صلى الله عليه وآله وسلم ) داخل است در اين عتاب ، باطل است براي آنكه خداى تعالى توجيه عتاب به جز أو كرد ، وآنچه عتاب بر آن متوجه است از محبت دنيا ، كس نگفت كه رسول خدا ( صلى الله عليه وآله وسلم ) به آن موصوف بوده است ، بل خداى تعالى دنيا ومال دنيا بر أو عرض كرد وأو قبول نكرد ، ومذهب با ( 2 ) آن است كه رسول ( صلى الله عليه وآله وسلم ) هر چه كرد به غير از وحى منزل نكرد ، واگر آن مشورت كرد هم براي آن بود كه أو را رخصت داده بودند در مشورت ، پس به هيچ وجه عتابى متوجه به أو نيست ( 3 ) .
--> 1 . الأنفال ( 8 ) : 67 . 2 . في المصدر : ( ما ) . 3 . [ الف ] قوبل على أصله . ( 12 ) . [ روض الجنان وروح الجنان ، معروف به تفسير أبو الفتوح رازي 9 / 150 - 151 ] .