نكند . أو در آخر باب ، فرعى را تحت اين عنوان ذكر مى كند : " فرع في مذاهبهم في الجمع في الحضر بلاخوف ولا سفر ولا مطر ولا مرض " . سپس ادامه مى دهد : مذهب ما ( يعنى مذهب شافعي ) ومذهب " أبى حنيفة " و " مالك " و " احمد " وجمهور آن است كه جمع بين صلاتين جايز نيست و " ابن منذر " جواز جمع بدون سبب را از گروهى حكايت كرده وگفته است : " ابن سيرين " به جهت نياز يا در صورت عدم عادت ، جمع را تجويز كرده است . ( 1 ) ولى " سيف الدين محمد بن أحمد الشاشي القفال " در " حلية العلماء " حكايت جايز دانستن جمع بين صلاتين را كه " ابن منذر " از " ابن سيرين " نقل مى كند ، به طور مطلق آورده وبه آن قيدى نزده است . ( 2 ) كما اين كه " عطا " در مورد نماز ظهر مى گويد : " هيچ تفريطي در مورد نماز ظهر پديد نمى آيد تا خورشيد داخل در زردى شود " . و " طاوس " مى گويد : " وقت نماز ظهر وعصر تا شب است " . و " مالك " نيز وقت اداى نماز ظهر را ( نه وقت اختياري ) تا نزديك غروب شمس به اندازه ء خواندن نماز عصر مى داند ، وتعليل مى آورد به اين كه پيامبر صلى الله عليه وسلم در حضر بين ظهر وعصر جمع فرمودند . ( 3 ) به هر حال ، قيد عدم اتخاذ جمع بين صلاتين به عنوان عادت نيز تأويلى است كه بعضي از جانب خود بر روايات صحيحه افزوده اند وهيچ دليلي بر آن وجود ندارد .

--> 1 . المجموع ، ج 4 ، ص 384 . 2 . حلية العلماء ، ج 2 ، ص 244 . 3 . المغنى ، ج 1 ، ص 382 .