السيد محمد رضا المدرسي

128

تشيع در تسنن ( فارسي )

استحسان : براي استحسان نيز تعاريف متعددى ذكر كرده اند كه به سه مورد اشاره مى شود : الف - تعريف نخست : صدور حكم من المجتهد به مجرد كونه مستحسنا عنده ، صادر شدن حكم از مجتهد ، فقط به خاطر آن كه به نظر أو خوب است . ب - تعريف دوم : دليل ينقطع في نفس المجتهد ويقصر عنه عبارته ، دليلي كه در انديشهء مجتهد مانده وعبارتش نسبت به آن نارساست . ج - تعريف سوم : عدول من حكم الدليل إلى العادة لمصلحة الناس ، عدول كردن از حكم دليل ، به عادت ، براي رعايت مصلحت مردم ( 1 ) . مصالح مرسله : در تعريف مصالح مرسله بايد مقصود از دو كلمه " مصالح " و " مرسله " را بدانيم . گفته اند : " مقصود از مصلحت محافظت بر مقصود شرع است " . همچنين گفته اند : " مراد از " مصالح " در اينجا ، سببي است كه مؤدى به مقصود شرع شود ، خواه عبادت باشد وخواه عادت . هدف از " عبادت " آن چيزى است كه شارع آن را به جهت حق خود مى خواهد ومراد از " عادت " آن چيزى است كه شارع آن را براي نفع بندگان ونظم زندگى وأحوال آنان خواسته است " . واما در مقصود از " مرسل " بودن ، بين قائلين به آن اختلاف است .

--> 1 . تجريد الأصول ، ص 91 .