فتح بمعنى قضا و حكم نيز هست مثل اين آيه « رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنا وَبَيْنَ قَوْمِنا بِالْحَقِّ » يعنى پروردگارا ميان ما مردم حكم و قضاوت بحقّ كن و حاكم را فتّاح مىنامند و عبد اللَّه عبّاس گفت : شنيدم زنى عرب با شوهر خود مىگفت بيني و بينك الفتّاح يعنى حاكم بايد ميان من و تو باشد . و معنى آيه اين است : اى محمّد ما براى تو حكم روشن و قضاوت نمودار كرديم كه چيره باشى و يارى شوى و دين تو بر همه نمودار شود 4 - فتح بمعنى خبردار شدن و نمود امرى و اطَّلاع است و مسئلهء مشكلى كه معلوم شود مىگويند گشاده و فتح شد و اين فرموده ى علىّ « علَّمني رسول اللَّه الف باب من العلم فتح لي من كلّ باب الف باب » يعنى پيغمبر هزار در از علم به من آموخت كه از هر درى هزار در گشاده شد . مقصود همين است كه خبردار و مطَّلع شدم و نمودار شد و معنى آيه اين است : ما نمودار و اعلام كرديم براى تو دينت را بسيار آشكار و همه كس فهم 5 - فتح بمعنى بردن غم و كشف همّ است كه مىگويند « كشف اللَّه عنك و فرّج عنك و فتح عليك » و اين هر سه جمله در معنى نزديكند و معنى اين است كه ما غمهاى تو را برداشتيم و كشف غم تو كرديم . طنطاوى : معنى اين آيه امروز به اين صورت نمودار شده است كه دين اسلام به چين و ژاپن رسيده است و در آنجا هم مسلمان زياد شده است . « لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّه ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ - » الخ 2 مجمع : اين جمله را چند معنى كرده‌اند كه هيچكدام با عصمت و بيگناهى پيغمبران سازش ندارد 1 - خدا مىآمرزد گناهان پيش از پيغمبرى تو و بعد از آن را 2 - آنچه پيش از فتح از تو سر زده و آنچه بعد از فتح 3 - آنچه انجام شده و آنچه انجام نشده اگر انجام بشود مىآمرزيم 4 - آنچه از آدم و حوا سر زده ببركت تو مىآمرزيم و آنچه از امّت تو پس از آن است بدعاى تو مىآمرزيم 5 - گناهان صغيره ى مقدّم و مؤخّر تو را مىآمرزيم . و دوستان و هم مذهبهاى ما شيعه دو معنى كرده‌اند : 1 - يعنى گناه جلو و جلوتر امت تو را مىآمرزيم و جهت نسبت گناه امت به خود پيغمبر كمال وابستگى آن حضرت است با امت و از امام صادق ( ع ) نيز اين معنى نقل شده است