ابراهيم عاملي ( موثق )
11
تفسير عاملي ( فارسي )
انبساط دارد كه گوئى « أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ » و من كه خضرم قدرت و قوّت آن ندارم كه اين حديث را بر دل خود گذرد هم يا انديشه ى خود با آن پردازم سلطنت تو با غصّه ى حرمان من در نسازد « إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْراً » . مجمع : امام صادق عليه السّلام فرمود : او علمى داشت كه در الواح موسى نوشته نشده بود و موسى گمان ميكرد كه همه علوم در الواح او نوشته است . تفسير حسينى نوشته : در حقايق سلمى از ذو النّون مصارى قدّس سرّه نقل مىكند كه علم لدنّى آن است كه حكم كنند بخلق بمواقع توفاق و خذلان و گفتهاند : علمى است كه حاصل شود بىواسطه كسب و تلقين حرف ، در فتوحات از سلطان العارفين قدّس سرّه نقل مىكند كه با جمعى از دانشمندان گفتهاند « اخذتم علمكم ميّتا عن ميّت و اخذنا علمنا عن الحيّ الَّذي لا يموت » . نظم : گلشنى كز نقل رويد يكدم است گلشنى كز عشق رويد خرّم است گلشنى كز گل دمد گردد تباه گلشنى كز دل دمد وافر حباه علم چون بر دل زند يارى شود علم چون بر گل زند بارى شود در صفحه 79 مراحل السّالكين تأليف محمّد جعفر كبودر آهنگى دهستانى است از شهرستان همدان و او به زمان فتحعليشاه قاجار بوده است نوشته : بر آنكه جناب ربّ الأرباب حضرت خضر راى اثبات مقام شيخى و مقتدائى كرد و موسى را بمريدى و تعلَّم علم لدنّى بر او فرستاد و از استحقاق شيخوخيّت او خبر ميدهد كه « عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتَيْناه رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا وَعَلَّمْناه مِنْ لَدُنَّا عِلْماً » پنج مرتبه خضر را اثبات ميفرمايد : اوّل : اختصاص عبديّت حضرت كه « من عبادنا » ، دوّم : استحقاق قبول حقايق از اتيان حضرت بيواسطه كه « آتَيْناه رَحْمَةً » سوّم : خصوصيّت يافت رحمت خاصّ از مقام عبوديّت كه « رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا » ، چهارم : شرف تعلَّم علم از حضرت بيواسطه كه « علَّمناه » ، پنجم : تعلَّم علم لدنّى كه « مِنْ لَدُنَّا عِلْماً » . « قالَ لَه مُوسى هَلْ أَتَّبِعُكَ » 66 فخر در جمله هاى اين آيه دوازده - نشانه شمرده است بر ادب موسى براى شاگردى خضر .