مثنوى : دفتر سوّم در حكايت دفع مغبون شدن به بيع و شرى : گفت : در بيعي كه ترسى از غرار « 1 » شرط كن سه روز خود را اختيار كه تأنى هست از يزدان يقين هست تعجيلت ز شيطان لعين پيش سگ چون لقمه اى نان افكنى بو كند وانگه خورد اى مقتنى او ببينى بو كند ، ما ، با خرد هم ببوئيمش بعقل منتقد با تأنّى گشت موجود از خدا تا بشش روز اين زمين وين چرخها ورنه قادر بود كز كن فيكون صد زمين و چرخ آوردى برون آدميرا اندك اندك آن همام تا چهل سالش كند مرد تمام گرچه قادر بود كاندر يك نفس از عدم پرّان كند پنجاه كس بود عيسى را دمى كز يك دعا بى توقّف بر جهاندى مرده را خالق عيسى بنتوانيد كه او بى توقّف مردم آرد تو به تو اين تأنّى از پى تعليم تست كه طلب آهسته بايد بىشكست « 2 » روح البيان : روز يعنى از طلوع تا غروب آفتاب ، و چون روز و خورشيدى نباشد ، ستّة ايّام چگونه تصوّر دارد ، يا اينكه قدرت خلقت بيك آن ميآفريند پس مقصود اشاره است بآرامش و آهستگى در كارها ، و البتّه شتاب روا نيست مگر در توبه ى از گناه ، و پرداختن قرض ، و پذيرائى ميهمان و به شوهر دادن دختر ، و دفن ميّت و غسل جنابت . طنطاوى : چون كلمه ى « ايّام » بمعنى وقت است كه نتيجه ى گردش كره است بدور خود و يا بدور كره ى ديگر ، پس اين جمله براى تقويت فكر و رهبرى بشر است تا بحث كند و كشف نمايد كه آفرينش اين كرات ما در دوران گردش كرات ديگر بوده است بدور خود و بدور يكدگر . فى ظلال : آفرينش در اين مدّت بموجب اقتضاى حكمت است كه مواد

--> ( 1 ) مغبون شدن . ( 2 ) بمعنى قطع و گسيختن .