جز تهديد و نويد ولى اين كافران بيهوده جدل ميكنند تا حقّ را نابود كنند ، [ چون بانديشه ى بيهوده ى خود ] آيات خدائى و آنچه را پيغمبران بر حذرشان داشتند [ منكر شدند و ] بازيچه گرفتند 57 [ خود انصاف دهند ] كى ستمكارتر است از آنكه آيات پروردگارش [ و نشانه هاى قدرت لا يزال ] براى او يادآورى شد و او رو گرداند و آنچه انجام داد فراموش كرد ؟ البتّه [ نتيجه ى فكر و كار اين مردم بود كه ] دلشان را در غلافى كرديم از درك حقيقت و گوشهاشان سنگين و هر چندشان به راه راست بخوانى راه حقّ نپويند 58 ولى خداى تو بخشنده ى گناه است و مهربان چه اگر در برابر فكر و كار مردم مسئولشان كند البتّه بىدرنگ گرفتارشان مىكند ليكن هنگامى معيّن براى آنها است كز آن گريز ندارد 59 [ چه خود ] اين آباديها [ ى اعراب قديمه را ميشناسند كه ] چون ستم كردند سر وقت معيّن نابودشان كرديم . سخن مفسّرين : « وَاتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ » 27 مجمع : يعنى آنچه از سرگذشت اصحاب كهف و ديگران به تو وحى و الهام مىشود همان را براى مردم بخوان كه حقيقت همان است . فخر : از اين آيه تا داستان موسى و خضر جملگى دنباله ى يك مطلب است كه اعراب از پيغمبر ( ص ) خواستند مردم فقير را از خود دور كند تا آنها به او نزديك شوند ، از اين جهت تكيه گاه و پايه ى كار آن حضرت را قرآن قرار داد و زان پس با چندين آيه جملگى انديشه و كار آنها را زشت شمرد . « لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِه » 27 طبرى : يعنى وعده هاى خداوند بگرفتارى كافران دگرگون نخواهد شد و تخلَّف ناپذير است . مجمع : يعنى در احكام كلمات خداوند تغييرى نيست چه آنچه امر كرده و چه آنچه خبر داده است . كشف : يعنى هرگز روزى نخواهد رسيد كه كس بتواند قرآن را عوض كند چنان كه يهود تورات را عوض كردند . « وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ » 28 ابو الفتوح نوشته : اى احبس نفسك خويشتن