ابراهيم عاملي ( موثق )
477
تفسير عاملي ( فارسي )
به آنها فرود آوريم ، جبّائى گفته است : يعنى اگر ملائكه بر زمين آسوده خاطر باشند و پايبند بدين و آئين نباشند ملك از آسمان براى تربيت آنها خواهد آمد . ابو مسلم گفته است : اگر همه ى مردم زمين ملك باشند براى آنها ملك ميفرستم . بعضى گفتهاند : اعراب ميگفتند : ما گروهى بوديم آسوده و مطمئنّ محمّد آمد و ما را شوريده دل كرد ، اين آيه بجواب آنها نازل شد كه اگر شما ملك مىبوديد و آسوده خاطر براى رهبرى بايستى ملك از آسمان باشد . « وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَلى وُجُوهِهِمْ » 97 ابو الفتوح : نوشته : و روز قيامت حشر ايشان برويهايشان كنم ، قتاده گفت از انس مالك كه او گفت از رسول عليه السّلام پرسيدم كه خداى تعالى كافرانرا چگونه حشر كند بر رويها ، گفت : آن خداى كه قادر است ايشانرا بر پايها روانه كند قادر است كه در قيامت برو برد ، و أوس بن خالد روايت كرد از ابو هريره كه رسول عليه السّلام گفت روز قيامت خلقان را حشر كنند بر سه صنف ، صنفى از ايشان پياده باشند و صنفى سوار ، و صنفى را بر روى حشر كنند ، گفتند يا رسول اللَّه بر روى چگونه روند گفت : همان خداى كه ايشان را بر پاىها روان كرده ايشانرا بر روى روانه كند . « عُمْياً وَبُكْماً وَصُمًّا » 97 كوران و گنگان و كران نصب او بر حال است از مفعول اگر گويند چگونه گفت كه ايشان كور و گنگ و كر باشند و خداى تعالى ميگويد : « وَرَأَى الْمُجْرِمُونَ النَّارَ » و ميگويد « سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً وَزَفِيراً » و ميگويد : « دَعَوْا هُنالِكَ ثُبُوراً » و اين آيات مناقض اين آيت است ، جواب گوئيم عبد اللَّه عبّاس گفت معنى آنست كه ايشان كور باشند از اينكه چيزى نبينند كه ايشانرا در آن خيرى بايد ، و كر باشند كه چيزى نشنوند كه ايشانرا خوش آيد ، و گنگ باشند از حجّت سخنى نگويند كه ايشان را در آن خير باشد . حسن بصرى گفت اين آن وقت باشد كه فرشتگان جان ايشان را بردارند و آنگاه كه ايشان را بموقف رانند روىها سياه و چشمها كور و بهرى را چشم ها ازرق ، مقاتل گفت اين آنگه باشد كه ايشانرا گويند در دوزخ « اخْسَؤُا فِيها وَلا تُكَلِّمُونِ » پس از آن نه چيزى بينند و نه چيزى گويند و نه چيزى شنوند .