اين دوران نبايد به آن روش رفتار كرد كه محمّد براى نابودى مردم نيست بلكه براى رحمت است و رأفت . « 1 » 2 - مانعى از موافقت با خواسته ى اعراب نيست جز اينكه كارى بيهوده است زيرا مردم در گذشته نيز همين چيزها را خواستند و پذيرفتيم و آنها مؤمن نشدند ، 3 - ابو مسلم گفته است : يعنى چون سابقين و مردم پيش از شما معجزاتى خواستند و ديدند و باز هم سخن پيغمبر را دروغ شمردند شما هم از همان مردم پيروى ميكنيد و اگر ببينيد نمىپذيريد . « وَما نُرْسِلُ بِالآياتِ إِلَّا تَخْوِيفاً » 59 طبرى : قتاده گفته است : يعنى خدا بوسيله ى حوادث مردم را ميترساند تا شايد پند گيرند و از راه خود برگردند ، در دوران ابن مسعود بكوفه زلزله شد او گفت : اى مردم با اين حادثه خدا از شما مىخواهد كه بر خلاف رضاى او رفتار نكنيد ، مواظب خود باشيد و از رضاى حقّ تجاوز نكنيد . كشف الاسرار : در زمان عمر بمدينه زلزله شد ، او گفت : اى مردم اين حادثه دنباله ى عمل زشت شما است به خدا قسم اگر دوباره چنين پيش آمدى بشود با شما در جاى زندگى نخواهم كرد ، و از احمد حنبل معنى اين آيه پرسيدند ، او گفت : آيات الهى : جوانى است و ميانگى و پيرى و تغيير حالات آدمى كه از يكى پند بگيريد و

--> ( 1 ) حاصل معنى آنكه آنچه اين مردم از اين قبيل معجزات مىخواهند و مىگويند اگر چنان معجزه اى آورى ما ايمان خواهيم آورد ، يا اگر راست مىگوئى فلان عمل را انجام ده بهانه اى بيش نيست زيرا گذشتگان هم از اين چيزها مىگفتند و ما آنچه خواسته بودند آورديم لكن ايمان نياوردند ، و چون ما چنين خواسته‌ايم كه اگر معجزاتى كه خواسته‌اند براىشان آورديم باز ايمان نياوردند همه را هلاك كنيم ، هلاكشان كرديم ، ولى اين امت چون امت مرحومه است و نبايد بدانگونه عذابها هلاك شود لذا معجزات اقتراحى را نخواهيم آورد . و البته انبياء بايد با معجزه باشند اما نه هر معجزه اى كه مردم بخواهند بلكه همان معجزاتيكه خداوند به آنها داده است كفايت خواهند كرد و دليل بر راستى و درستى آنها خواهد بود ، و هر مدعى براى صدق گفتار خود بايد دليل داشته باشد اما نه هر دليلى را كه خصم از وى مطالبه كند ( مصحّح ) .