است : خداوند اين مردم را با دو آيت قرآن تربيت كرده است : 1 - تا چيزيرا ندانند نگويند . بموجب اين آيه « ألَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِيثاقُ الْكِتابِ أَنْ لا يَقُولُوا عَلَى اللَّه إِلَّا الْحَقَّ » 2 - آنچه را نميدانند مردود و نامقبول نشمرند ، بموجب اين آيه « بَلْ كَذَّبُوا بِما لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِه » تا آخر . و گفته‌اند علىّ عليه السّلام ، جمله ى « النّاس اعداء ما جهلوا » را از اين آيه استفاده و استخراج فرموده است ، و جمله « قيمة كلّ امرأ ما يحسنه » را از اين آيه « فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ » و جمله ى « تكلَّموا تعرفوا » را از اين آيه « وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ فِي لَحْنِ الْقَوْلِ » . « وَمِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِه وَمِنْهُمْ مَنْ لا يُؤْمِنُ بِه » 40 مجمع : يعنى آنها كه دروغ شمردند و نپذيرفتند چون جاهل و بىخرد بودند ، ممكن است در آينده مطَّلع بشوند و مؤمن شوند و عدّه اى هم با همه نموداريهاى حقيقت ممكن است بواسطه بيخردى يا خودپسندى و سرسختى مؤمن نشوند . « وَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ لِي عَمَلِي » 41 طبرى : ابن زيد گفته است : اين آيه منسوخ است بآيت جهاد . مجمع : گفته‌اند : ميان اين آيه با آيت جهاد ناسازگارى نيست كه منسوخ باشد ، چون نتيجه ى اين تهديد است و كناره گيرى و اين معنى منافى با دشمنى و جنگ نيست . « وَمِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ » 42 نيشابورى : سختى و شدّت دشمنى به آن اندازه موجب بدبينى است كه علاوه از نديدن خوبى پيوسته پى بديها است و آنچه از دشمن خود ميبيند بدى است و زشتى و در برابر خوبيها او كور است و اگر از اينرو به پيغمبر ( ص ) اعلام شده است كه اين اعراب گوش به قرآن و احكام آن ميدهند و تو را با دليلهاى پيغمبرى و امتيازات شخصى مىبينند ولى دشمنى آنها جلوگير از شنيدن و فهميدن و ديدن و پذيرفتن حقّ است ، اينها بيمارى هستند ، غير قابل علاج و تو نميتوانى اين كرى و كورى را علاج كنى بخصوص كه كر بيخرد و كور