كه بدن پيغمبر به جائى نرفت و خداوند روح آن حضرت را گردش داد . تبيان : اين سير و گردش پيغمبر ( ص ) وسيله ى زيادى بصيرت و استوارى و شدت يقين آن حضرت بود ، و از اين جهت گفته شده است « لِنُرِيَه مِنْ آياتِنا » يعنى گردش براى اين بود كه به او نشانه ها و آيات خود را بنمايانيم ، و بعقيده ى ما و بيشتر معتقدين بتأويل و جبّائى اين است كه پيغمبر ( ص ) را به آسمان بردند تا سدرة - المنتهى به آسمان هفتم و از عجايب آسمان و زمين و آيات حقّ چندان به او نمودند كه بر يقين آن حضرت افزود و جملگى اين گردش ببيدارى بود نه بخواب ، و آنچه قرآن شاهد است همان حركت از مسجد الحرام تا مسجد اقصى است ، و بيش از آن را از اخبار مطَّلع شده‌اند . مجمع : همه ى اين سوره بمكّه نازل شده است ، بعضى گفته‌اند : پنج آيه بمدينه نازل شده است : 1 - لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ ، 2 - لا تَقْرَبُوا الزِّنى ، 3 - أُولئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ ، 4 - أَقِيمُوا الصَّلاةَ ، 5 - وَآتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّه . و بعضى گفته‌اند هشت آيه بوده است از « إِنْ كادُوا لَيَفْتِنُونَكَ » تا « وَقُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي » كه بمدينه نازل شده است ، و بعضى گفته‌اند : اين آيه براى نقل معراج و گردش دادن آن حضرت نازل شده است كه در مسجد الحرام نماز شام خواند و در همان شب گردشش دادند و براى نماز صبح به آن جا برگشت ، و قصّه ى معراج را عدّه اى از اصحاب كم و زياد نقل كرده‌اند مثل ابن عبّاس و ابن مسعود و انس بن مالك و جابر و حذيفه و عايشه و امّ هانى و ديگران كه بعضى زياد و بعضى كم كه مجموع اين گفته ها به چهار دسته تقسيم مىشود : 1 - آنهائى كه بطور تواتر نقل شده است و يقين بدرستى آنها داريم كه بطور مجمل يقين است كه گردش و سيرى براى آن حضرت بوده است ، 2 - آنهائى كه نتيجه اش مخالف با عقل نيست و با اصول معلوم در نزد ما سازگار است و ما آنها را مىپذيريم و در نتيجه معتقد ميشويم كه اين حادثه در بيدارى بوده است نه در خواب ، مانند آن روايات كه آن حضرت بآسمانها گردش كرد و پيغمبرها را ديد و هم عرش و سدرة المنتهى و بهشت و