ابراهيم عاملي ( موثق )

391

تفسير عاملي ( فارسي )

فصاحت كرده‌اند ، فرمود با هفتاد نفر عرب اين رفتار خواهم كرد ، جبرئيل اين آيات آخر سوره ى نحل را آورد كه اگر كردار آنها را بخواهيد دنبال كنيد بايد به همان اندازه باشد ، و اگر بگذريد بهتر است ، پيغمبر از تصميم خود منصرف شد و از اين جهت گفته - اند : اين چند آيه بمدينه بوده است و بقيّهء سوره بمكّه نازل شده است . 2 - اين آيه پيش از دستور جهاد بوده است به آن زمان كه بايستى فقطَّ با كسى بجنگد كه اقدام بجنگ كند و زيادى تجاوز نباشد به اين آيه « قاتِلُوا فِي سَبِيلِ - اللَّه الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ وَلا تَعْتَدُوا » . 3 - براى نهى مظلوم است از انتقام بيش از اندازه اى كه به او ستم شده است ، و حقّ اين است كه اين آيه در دنباله ى دعوت براى آن باشد كه اگر در برابر دعوت و جدال تو مردم ناراضى شدند و آزارى كردند تو هم به همان اندازه رفتار كن و تجاوز مكن و يا درگذر و شكيبا باش كه نتيجه اش بهتر است . « / وَاصْبِرْ وَما صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّه » 127 روح البيان : جعفر صادق عليه السّلام فرمود : پيغمبران موظَّف بصبر شده‌اند و بهتر سود صبر نصيب پيغمبر ما است كه صبر او بوسيله ى حقّ است نه خودش و به او گفته شده است « وَما صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّه » . « وَلا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ » 127 مجمع : يعنى بر اين مردم اندوهناك مباش كه منحرف هستند و حقّ ناپذير ، بعضى گفته‌اند : يعنى بر شهداى احد اندوه مدار و صبر كن كه تلافى خواهد شد . « وَلا تَكُ فِي ضَيْقٍ » 127 مجمع : « ضَيْقٍ » با فتح و كسر ضاد تلفّظ شده است . « إِنَّ اللَّه مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَالَّذِينَ هُمْ مُحْسِنُونَ » 128 حسينى نوشته است : گفته‌اند : تقوى اشارت است بتعظيم امر خدا و احسان عبارت از شفقت بر خلق خدا و مدار كار اسلام و ايمان برين دو صفت است ، نظم : ز احسان خاطر مردم شود شاد بتقوى خانه ى دين گردد آباد بسوى اين صفتها گر شتابى رضاى خلق و خالق هر دو يا بى روح البيان : معنى « مَعَ » در « مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا » ولايت است و فضل خداوندى