ابراهيم عاملي ( موثق )

388

تفسير عاملي ( فارسي )

پيغمبرى است و موعظه ى حسنه قرآن است . ابو الفتوح : يعنى با پند نيكو . فخر : يعنى بوسيله ى نشانه و علامتها كه موجب خوشبينى مردم باشد ، و استدلالها كه آنها را قانع كند . روح البيان : وعظ يعنى يادآورى و گفتن مجازات و پاداش عالم ديگر كه موجب نرمدل شدن باشد و اين كار بوسيله ى استدلال اقناعى و نقل حكايات و داستانها بايستى انجام شود و براى دعوت عوام و توده ى مردم به كار ميرود . « وَجادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ » 125 طبرى : يعنى با آنها خصومت و بحث كن و برترى خود را ثابت كن بطريق بهتر كه از جرائم آنها درگذرى و بآزارى كه تو را كردند ننگرى و در وظيفه ى خود و ابلاغ رسالت كوتاهى نكنى . تبيان : يعنى آنها را از عقيده ى خودشان منصرف كن بطورى كه در استدلال و سخن از حقّ منحرف نشوى ، و آرامش خود و ارفاق به آنها را رعايت كنى . مجمع : يعنى بوسيله ى قرآن و دليلهاى خوبى كه در اختيار دارى با آنها گفتگو كن . و بعضى گفته‌اند : يعنى با آنها به آن اندازه بحث و خصومت كن كه بتوانند تحمل كنند و بر خود هموار نمايند . چنان كه در حديث است : ما پيغمبرها مأمور هستيم با مردم به اندازه ى خردشان سخن بگوئيم . ابو الفتوح : يعنى مردم را آزار مكن و از كار خود نيز باز ممان ، و بعضى گفته‌اند اين آيه نسخ شده است بآيت دستور جنگ . فخر : يعنى خصومت كن با دليلهائى كه دهان طرف بسته شود و ناچار بتسليم باشد ، و اين روش بايستى براى آن دسته از مردم به كار رود كه پى حقيقت - شناسى و تحصيل يقين نيستند و فقطَّ ميخواهند جدل و خصومت كنند و آشوب به پا نمايند . حسينى : در ترجمه ى رشف ( ؟ ) چنين تعبير شده است كه اين سه طريق اشاره بروشهاى سه گانه ى وصول بحقّ است كه حقيقت و شريعت و طريقت باشد و ميگويند