تجئرون - از مصدر جأر بفتح اوّل و سكون دوّم بمعنى آواز بدعا بلند كردن ، تضرّع صيحه زدن ، كظيم - محزون ، هون - خوارى ، ناچيزى ، يدسّه - از مصدر دسّ ، بمعنى به خاك پنهان كردن ، حيله كردن ، المثل - شبيه و نظير ، صفت ، سخن دائر ميان مردم ، حديث و خبر ، بمعنى مثل بكسر ميم بىتفاوت بجز در تلفّظ ، لا جرم يعنى حقّ است ، چاره اى نيست و بمنزله ى قسم است ، فرث - پشگل و سرگين حيوانات نشخوار كن تا آنگاه كه در شكمبه ى او است ، حفدة - جمع حافد ، فرزند فرزند و خدمتگذار . ترجمه : 35 اين مشركين ميگويند : اگر خدا ميخواست ما و پدران ما بتپرست نميشديم و از فكر خود چيزيرا حرام نميشمرديم ، البتّه آن مردم كه پيش از اينها بودند نيز همين كار و بهانه را داشتند ، ولى پيغمبران بودند و اين انحرفها را گوشزد شان كردند مگر آنها جز ابلاغ اين حقايق كار ديگرى داشتند 36 چنان كه براى هر ملَّتى پيغمبر بوده و گفته است خدا پرست باشيد و خود را از بتپرستى و پيروى شيطان دور كنيد ، لكن بعضى هدايت ميشدند و بعضى سزاوار ضلالت ، شما خود بر روى زمين گردش كنيد و به بينيد عاقبت كار مردم منحرف و مخالف رهبران بكجا رسيده است 37 و تو اى محمّد اگرچه دلباخته ى هدايت اين عربها هستى ولى خداوند آنها را كه بگمراهى هستند راه نشان ندهد و چنين كسان ناصر و ياور ندارند 38 چه به آن اندازه كج فكرند كه با جد و كوشش سوگند ياد ميكنند : خدا كسى را پس از مرگ زنده نمىكند ، لكن اين وعده اى حقّ و درست كه از آن گريزى نيست ، اگرچه بيشتر اين كافران نادانند و از حقيقت بدور 39 ، ولى بايد اين اختلاف و انكار آشكار شود و كافران از دروغ خود خبردار شوند 40 و همه ى مردم بدانند : دشوارى پيدايش هر چيز به آن اندازه است كه بگوئيم باش و آن پديدار شود 41 اينك پاداش آنها كه ستم ديدند و براى حقّ پرستى ترك وطن كردند ، به دنيا جايگاه خوب دارند ، و مزد آخرتشان بالاترين بهره ها است اگر بتوانند تصورش كنند و بينديشند 42 ، چون اينها در برابر سختى صبر كردند و توكّل به خدا ميكنند 43 و نيز مردم بدانند