زندگى به اختيار ما است كه وارث همه ى موجوداتيم 24 و از گذشته و آينده تان خبر - داريم 25 اى محمّد پروردگار تو همه شان را محشور و سر جمع مىكند چه او حكيم است و عليم 26 چون آدم را از سفاله ى گل گنديده پديد آورديم 27 و پيش از آن دستهء جنّ را كه مخلوق ناديده ى شما است از آتشى آفريديم افروخته و بىدود . سخن مفسّرين : « الر » 1 عموم مفسّرين سخن در حروف مقطَّع اوائل سور را محوّل باوّل تفسير خود كرده‌اند چنان كه ما هم در اوّل كتاب از آن مفصّل بحث كرديم . « تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ وَقُرْآنٍ مُبِينٍ » 1 طبرى : يعنى اين آيات ، آيات كتابى است كه پيش از قرآن بوده است مثل تورات و انجيل . مجمع : يعنى اينها آيات كتاب و آيات قرآن ممّيز ميان حقّ و باطل است . كشف : يعنى اين حروف آيات كتابى است كه قرآن مبين است . « رُبَما يَوَدُّ » 2 مجمع : كلمه ى « ربما » با تشديد و تخفيف باء و « ربّتما » بزيادتى تاء قرائت شده است . « وَيُلْهِهِمُ الأَمَلُ » 3 مجمع : از علىّ عليه السّلام نقل شده است : دو چيز بيشتر موجب خوف از عاقبت است ، 1 - پيروى از هوى و هوس ، 2 - طول امل و آرزوى دور و دراز ، چون اولى انسان را جلوگير از حقّ و تميز درست از نادرست مىشود ، و دوّمى آخرت از ياد انسان ميبرد و توجّهى بعالم ديگر خود نميكند . « ما أَهْلَكْنا مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا وَلَها كِتابٌ مَعْلُومٌ » 4 فخر : چون در آيت جلو تهديد شده است كه كافران چند روزى بخورند و زندگى كنند و سرگرم آرزوهاى خود باشند ، در اين جمله يادآورى شده است كه اگر اين دسته مردم آسوده ميمانند براى آن است كه اجل هر دسته و مرگ هر كس كتاب و نوشته معيّن دارد و سرنوشت بوقت خود خواهد رسيد . « يا أَيُّهَا الَّذِي نُزِّلَ عَلَيْه الذِّكْرُ إِنَّكَ لَمَجْنُونٌ » 6 فخر : از جمله ى اوّل : دو معنى استفاده مىشود : 1 - از نظر مسخره و استهزاء ميگويند : اى كسى كه قرآن ، به او نازل شده است ، مثل سخن فرعون براى موسى « انّ رسولكم الَّذى ارسل