ابراهيم عاملي ( موثق )

275

تفسير عاملي ( فارسي )

شجره طيبه مثال است براى بلندى و پايدارى ، و بموجب روايات درخت خرما و درختى در بهشت و پيغمبر ( ص ) و اولاد آن حضرت را هم گفته‌اند . كشف نوشته : قوام درخت بسه چيز است بيخى بر زمين فرو برده ، اصلى بر جاى ايستاده شاخى به هوا بر شده و درخت معرفت را اين سه چيز بر كمال است : « تصديق بالجنان ، و عمل بالأركان ، و قول باللَّسان » . « وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ » 26 مجمع : مقصود از كلمه ى خبيثه سخن شرك و كفر است و ابو الجارود از امام باقر عليه السّلام نقل كرده است كه مقصود از شجرهء خبيثه بنى اميه است . كشف نوشته : اين شجره خبيثه ميگويند شجره ى شهوات است زمين آن نفس امّاره ، آب آن امل ، اوراق آن كسل ، ميوه ى آن معصيت ، غايت آن دوزخ . « يُثَبِّتُ اللَّه الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ » 27 مجمع : يعنى خداوند مؤمن را بواسطه ى گفتار ثابتش كه ايمان است بر كرامت و ثواب پايدار ميدارد . ابو مسلم گفته است : يعنى در دنيا فتح و ظفر و در آخر بهشت نصيب آنها است . و بيشتر مفسرين گفته‌اند اين آيه براى حالت آينده و قبر آدمى است و همين معنى از امامها روايت شده است . كشف نوشته : تثبيت عارف آن است كه ويرا در دنيا زندگانى باستقامت دهد ، زندگانى كه دامن وى پاك دارد و چشم وى بيدار و راه وى راست ، و مركب وى تيز تا بدر مرگ ، آنگه زندگانى حقيقت آغاز كند بحيات طيّبه رسد ، از سايه ى انسانيّت و صفت كنودى خلاص يافته و بمقرّ عزّ و قرارگاه خود رسيده و شرف و صولت خود بر فرشتگان بديده و هم نقل از كشف الاسرار است : از ابو يزيد نقل است كه اگر در قبر از من پرسند خداى تو كى است ؟ خواهم گفت : از خدايم بپرسيد : بنده ى تو كى است ؟ از جعفر صادق عليه السّلام پرسيدند بجواب منكر و نكير چه خواهى گفت ؟ فرمود : منكر و نكير بقبر كافر ميروند و بقبر مؤمن مبشّر و بشير ميروند . « الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّه كُفْراً » 28 طبرى : يعنى قريش نعمت وجود پيغمبر