پيغمبر و مسلمين تسليم شدند و هم « مؤلفة قلوبهم » بودند كه بطمع مال و سرمايه مطيع و فرمانبر شدند . ولى معجزه اثرى نداشت چون بموجب روايات كسانى بودند كه معجزه ديدند و نپذيرفتند و در جنگ بدر و غيره كشته شدند 4 - از آيات بعد نيز همين مطلب استفاده مىشود : چون در جمله هاى « كَذلِكَ أَرْسَلْناكَ » تا آخر آيه باز هم پاسخى بمطالبه ى معجزه نيست و يادآورى شده است كه پيغمبر هم مثل پيشينيان بايد رهبرى كند و جمله هاى « لِتَتْلُوَا عَلَيْهِمُ » تا آخر مىفهماند كه بايد اين كار بوسيله ى قرآن باشد ولى باز آنها كه آرامدل نيستند بر كفر مىمانند ، و در آيت بعد بجمله هاى « وَلَوْ أَنَّ قُرْآناً سُيِّرَتْ » تا آخر جواب درخواست معجزه به اين طور داده شده است كه آنچه كافرها ميخواهند اگر در آن نظر سوء و مقاومت ندارند از همين قرآن استفاده كنند و شخصيّت پيغمبر را بشناسند و تسليم شوند و گر نه با انجام همه ى آن معجزات كه ميخواهند بايد متوجّه بود كه آماده پذيرش نيستند ، 5 - در آيت 23 - چون در دنباله ى اقدام بحيله و مكر و جلوگيرى از راه حقّ گفته شده است « وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّه فَما لَه مِنْ هادٍ » شايد بتوان گفت : چون اين فكر و كار گمراهى است پس آنكه بدنبال گمراهى بود از هيچ راهنمائى سودى به او نمىرسد . 6 - در آيت 28 جمله ى « أَلا بِذِكْرِ اللَّه تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ » شايد اشاره باشد به اين خاصيّت فطرى آدمى كه بشر درك مىكند كه خود وابسته است بيك حقيقت مرموزى و نمىداند كه چى هست و چگونه هست و براى چه و در سختيها كه اختيارات و وسائل از او گرفته مىشود دلبستگى و توجّه او بيشتر مىشود و همين است نتيجه ى اين جمله كه ياد خدا و توجّه به آنچه نمىداند وسيله ى آرامش دل است 7 - جمله هاى « يَمْحُوا و يُثْبِتُ » شايد اشاره بحوادث روز باشد كه بر خلاف تجربه و انتظار چيزى نمودار مىشود و آنچه انتظار داريم و جريان طبيعت بر آن بوده است و انجام شدنى فرض مىكنيم محو و نابود مىشود و بر خلاف آن چيزى ثابت و نمودار مىشود و جمله ى « عِنْدَه أُمُّ الْكِتابِ » علَّت اين محو و اثبات را نشان ميدهد كه مادر كتاب و نوشته ى اصلى همان سرنوشت است و قدرت حقّ . و اصل ثابت و