ابراهيم عاملي ( موثق )
222
تفسير عاملي ( فارسي )
با ترس از گرگ تسليم كرد كه يوسف را روانه كند ولى شب كه پيراهن آلوده به خون دروغى را ديد ، نه احتمال حمله ى گرگ در فكر او باقى ماند و نه عطوفت پدرى ، و دانست كه در اين پيش آمد سوء قصدى بوده است اين است كه آنچه در دل داشت به زبان آورد و گفت : « بَلْ سَوَّلَتْ » . 6 - آيت 24 جمله ى « راوَدَتْه الَّتِي » مىفهماند كه گاهى تحريكات جنسى بر خلاف اكثر ، آثارى نمودار مىكند . چون بواسطه ى خاصيّت انفعالى و پذيرش در جنس ماده همه حيوانات بعلاوه حجب و حيا در زن ، طبيعت جنبش و تعقيب از خواسته جنسى را بنر واگذار كرده است ولى گاهى اين غريزه در زن بطورى شديد مىشود كه از خواهش و تسليم كه از جمله ى « راودته » فهميده مىشود تجاوز نموده به صورت حمله بمرد نمودار مىشود كه مفاد جمله ى « همّت به » است . و جمله ى « وَهَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّه » اشاره است بعنايت مخصوص ربّانى كه گاهى بر خلاف همه ى مقتضيات طبيعت جلوگيرى براى آدمى فراهم مىشود كه او را از لب پرتگاه فساد دور مىكند و نگاه ميدارد 7 - دو آيت 27 و 28 « شَهِدَ شاهِدٌ تا - وَهُوَ مِنَ الصَّادِقِينَ » بگفته يكى از دوستان دانشگاهى اين دو آيه مىفهماند از راه ديگر غير از گواهى و سوگند نيز درست است چنان كه در دادگاهها ، و دادگسترىها امروز از قرينه ها و نشانه ها حقيقت دعوى را روشن مىكنند و در اين دعوى پاره شدن پيراهن از پشت سر خوب نمودار مىكند كه صاحب پيراهن ميرفته است و او را از پشت كشيدهاند تا پيراهنش پاره شده است ولى اگر از جلو پاره شده نشانه آنست كه با كسى گلاويز شده تا پيراهنش پاره شده است و اين خود نشانه ى نمودارى است براى داورى كه در اثبات دعوى نيازى بگواهى كسى و يا سوگند ديگرى نيست و اگرچه آيه براى دستور و درستى اين گونه داورى نيست ولى روش سخن نشان ميدهد كه اين داورى از چنين راه شايسته بوده است كه قضيّه را روشن كرده است و گناهكار را نمودار كرده است . و نمىتوان گفت آيه مورد خاصّ را نقل كرده است و در همه جاى نميتوان به اين گونه نشانه ها داورى كرد ، چون نقل قضيه خود نشان ميدهد كه آن گوينده سخنى