ابراهيم عاملي ( موثق )
96
تفسير عاملي ( فارسي )
دارد كه خود را به راه مستقيم ميداند ، 2 - چنان كه در مجمع نوشته است با آيت دوّم احساسات عرب تحريك شده است كه چون ابراهيم پدر شما يكتاپرست بوده است و دين من هم روى همان اساس توحيد و يكتاپرستى ابراهيم است كه هرگز نسخ و ترك نمىشود ، پس شما كه مفتخر بابراهيم هستيد دين من را بپذيريد كه دين او است . 3 - دو آيت آخر چنان كه در درس هم مكرّر ميگوئيم اشاره است بحقيقت مبدأ و معاد انسان . و پيغمبر خود را طرف اين مطلب قرار داده است تا ديگران هم متوجّه به آن شوند كه آدمى از آغاز پيدايش خود تا پس از مرگ ، و هميشه وابسته بآفريننده است و در قدرت او است كه هرگز نابودى ندارد ، پس بايد متوجّه باشد كه آنچه به اختيار خود مينديشد و مىكند براى خدا و درستى و سعادت خود بكند تا از آنچه در طبيعت و نهاد اصلى بىاختيار است و محكوم ، در عمل و اراده ى خود از آن جدا و منحرف نشود ، و همان را بخواهد و بكند كه فرمان خدا و سعادت او است . [ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 164 تا 165 ] قُلْ أغَيْرَ اللَّه أَبْغِي رَبًّا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ وَلا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْها وَلا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ فِيه تَخْتَلِفُونَ ( 164 ) وَهُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلائِفَ الأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقابِ وَإِنَّه لَغَفُورٌ رَحِيمٌ ( 165 ) معنى لغات : ابغى - از مصدر بغية با ضمّ و كسر باء بمعنى خواستن و طلب كردن و معانى ديگر هم دارد ، ربّ - بمعنى مربّى و تربيت كننده ، و معانى ديگر ترز - از مصدر ورز بفتح و كسر واو بمعنى بار سنگين بردن ، بار بردن ، و گناه كردن و در اينجا هر سه معنى درست است ، خلائف جمع خليفه بمعنى جانشين .