ابراهيم عاملي ( موثق )
446
تفسير عاملي ( فارسي )
گفته است : بعد از خديجه ابو بكر مسلمان شد . زهرى و سليمان بن يسار و عروه بن ابى الزّبير گفتهاند : زيد بن حارثه بعد از خديجه مسلمان شد . و از عبد الرّحمان بن عوف نقل كردهاند كه « السّابقون الاوّلون » ده نفر از قريش بودند و اول آنها علىّ ( ع ) بود كه پيش قدم در اسلام شد . فخر : اهل حديث متّفق شدهاند كه اوّل مسلمان از مردها ابو بكر و از زنها خديجه و از بچه ها علىّ عليه السّلام و از موالى زيد بن ثابت ، و روايت شده است كه عمر خطاب اين آيه را چنين ميخواند « و الانصار الَّذين اتّبعوا » و انصار را مرفوع تلفّظ ميكرد و واو بعد از انصار كه در قرائتهاى ديگر هست او تلفط نمىكرد و معنى چنين ميشد : سابقين و پيشقدمها فقط مهاجرين هستند ، و آن انصار كه پيرو نيكوكارىهاى مهاجرين هستند خدا از آنها راضى است ، و آنها از خدا راضى هستند . يك روز عمر به همين طرز ميخواند ، ابى بن كعب شنيد و گفت : سوگند به خدا پيغمبر بما اين طور تعليم كرد « انصار و الَّذين » با رفع « انصار » بعلاوه ى واو و آن وقت تو در بقيع مدينه برگ درخت سلم براى دبّاغى ميفروختى . عمر گفت : راست ميگوئى تو آنجا آسوده خاطر بحضور پيغمبر بودى و ما غايب شده بوديم براى كسب و كار خود . و اگر بخواهى بگوئى كه ما پيش قدم بوديم كه مهاجرين را به شهر و خانه ى خود جاى داديم و يارىشان كرديم تا قرائت تو مناسب با رفتار شما باشد و براى ياد آورى آن باشد البته راست و درست است . و بعضى گفتهاند : اين بحث در قرائت آيه ميان عمر و زيد بن ثابت بود و زيد ، ابى بن كعب را شاهد درستى قرائت خود معرّفى كرد . طبرى : محمّد بن كعب قرظى گفت : عمر شنيد : مردى اين آيه را بقرائت مشهور ميخواند . دست او را گرفت و پرسيد : كه اين قرائت را به تو آموخته است ؟ او جواب داد : ابى بن كعب به من آموخته است . گفت : با من باش تا تو را نزد او ببرم چون با ابى رو برو شدند عمر از ابى پرسيد : تو چنين قرائتى به اين مرد آموخته اى ؟ او جواب داد بلى . پرسيد : از پيغمبر ص اين طور شنيدى ؟ جواب داد بلى . عمر