ابراهيم عاملي ( موثق )

414

تفسير عاملي ( فارسي )

شتر داد و به حكيم بن حزام هفتاد شتر داد . « وَفِي الرِّقابِ » 60 مجمع مقصود آن بندگان است كه با آقاى خود قرار دارند در كار خود آزاد باشند و مقرّرى بپردازند تا بهاى آنها تمام پرداخت شود و از بند غلامى آزاد شوند ، كه در اصطلاح فقه آنها را « مكاتب » مىنامند ، به موجب اين جمله باقيمانده ى بهاى آنها را از اين سهم بپردازند . و علماى شيعه جايز دانسته‌اند كه از اين سهم غلام مؤمن گرفتار سختى و فشار كار بخرند و آزاد كنند . امام مالك و حسن بصرى و ابن عبّاس هم اين را معتقد شده‌اند . فخر : چون در آيه نسبت به چهار دسته ى اوّل گفته شده است : « لِلْفُقَراءِ وَالْمَساكِينِ وَالْعامِلِينَ عَلَيْها وَالْمُؤَلَّفَةِ » كه با « لام » گفته شده است تا معنى تمليك استفاده شود . و در چهار دسته ى دوّم با « في » گفته شده است و « فِي الرِّقابِ » تا آخر تا استفاده شود كه مقصود صرف در مصلحت اين چهار دسته است پس نبايد صدقه را به اين چهار دسته بدهند بلكه در آنچه مربوط به احتياجات آنها است از اين جهت بايد صرف كنند . به اين طور كه در آزادى غلام و پرداخت قرض مقروض و آنچه براى راه خدا است در سبيل اللَّه و همچنين در ابن السّبيل . « وَالْغارِمِينَ » 60 عموم مفسّرين گفته‌اند : يعنى قرض دارانى كه قرضشان از خرج در معصيت نباشد . و طبرى از مجاهد نقل كرده است : يعنى آنكه خانه اش سوخته است و يا سيل مالش را برده است . « وَفِي سَبِيلِ اللَّه » 60 مجمع : يعنى براى جهاد . اصحاب و هم مذهبهاى ما گفته‌اند يعنى جميع مصالح مسلمين ، ابن عمرو عطا و بلخى اين عقيده را اختيار كرده‌اند . فخر : قفّال از بعضى فقها نقل كرده است كه جايز دانسته‌اند در تمام مصارف خير ميتوان از اين سهم خرج كرد مثل دفن ميّت و ساختن مسجد . « وَابْنِ السَّبِيلِ » 61 مجمع : يعنى مسافرى كه دسترس به جائى ندارد . قتاده گفته است : ميهمان ابن السّبيل است .