ابراهيم عاملي ( موثق )

326

تفسير عاملي ( فارسي )

پيغمبر بايد خرج لوازم جنگ و امور خيريه بشود . و سهم ذى القربى بايد به بنى هاشم و بنى مطلب داده شود چه فقير باشند چه غنى . ابن عبّاس و قتاده گفته‌اند : اين خمس بايد بر پنج تقسيم شود چون سهم خدا و رسول يكى است . ابو حنيفه و فقهاى عراق گفته‌اند بر سه قسمت بايد تقسيم شود ، چون سهم خدا و پيغمبر يكى است و به وفات آن حضرت ساقط است چون فرموده است : ما پيغمبران چيزى به ارث نمى - گذاريم و سهم خويشان هم ساقط است چون ابو بكر و عمر ندادند و كسى اعتراض نكرد . « وَالْيَتامى وَالْمَساكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ » 41 مجمع : به مذهب عموم فقها اين سه سهم حق همه ى مردم واجد اين صفات است ولى به مذهب فقهاى شيعه مخصوص سادات بنى هاشم است كه از اين سه دسته باشند . براى اطلاع از احكام خمس بايد به كتب فقه مراجعه شود . « إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ » - تا آخر 41 امام فخر : يعنى اگر ايمان داريد به خدا و به آنچه بر بنده ى خود فرستاديم كه آيات قرآن است و ملائكه ى يارى براى جنگ و فتح و غلبه ى بر دشمن پس با چنين ايمان بايد از يك خمس غنائم چشم بپوشيد و به چهار قسمت آن قناعت كنيد . كلبى گفته است : اين آيه به بدر نازل شد ، ولى واقدى گفته است : بيست ماه پس از هجرت و يك ماه و سه روز پس از قضيّه ى بدر در نيمه ى شوال كه جنگ بنى قينقاع بود حكم خمس معين شد . « يَوْمَ الْفُرْقانِ » 42 طبرى : عروه بن زبير گفت : يعنى روز بدر كه حقّ از باطل جدا شد و اوّل جنگى بود كه پيغمبر حاضر شد و رهبر كافران عتبه بن ربيعه بود و به روز نوزدهم رمضان با يكدگر رو برو شدند و اصحاب پيغمبر از سيصد و ده نفر بيشتر بودند و آنها ميان نهصد و هزار بودند و شكست خوردند و بيش از هفتاد نفر كشته شدند و همان اندازه هم اسير شدند . « إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا وَهُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوى وَالرَّكْبُ أَسْفَلَ » 42 مجمع : ابن كثير و ابو عمرو با كسر عين خوانده‌اند و ديگران با ضمّ عين . كشّاف زمخشرى :