و او خداى را نبيند ، از او بخداى استغاثه كن . روح البيان : يعنى اجسام ايشان از غايت رقت و لطافت در نظر شما نميآيد ، و ايشان اجسام شما را بواسطه ى غفلت و كثافت مىبينند ، حذر از چنين دشمن لازم است ، و در مثنوى گفته است : از نبى بر خوان كه ديو و قوم او مىبرند از حال انسى خفيه بو از رهى كه انس از آن آگاه نيست زان كه زين محسوس و اين اشباه نيست مسلكى دارند از ديده درون ما ز دزديهاى ايشان سرنگون دمبدم ضبط و زيانى مىكنند صاحب نقب و شكاف و روزنند « وَإِذا فَعَلُوا فاحِشَةً » 28 طبرى : مجاهد گفته است : مقصود آن عربها است كه لخت طواف ميكردند ، و ميگفتند : همانطور كه مادر ما را زائيده است طواف ميكنيم ، و زن در هنگام طواف با يك تكه نوارى از نخ يا چرم جلو خود را مىپوشيد و اين شعر را ميخواند : اليوم يبدو بعضه او كلَّه فما بدا منه فلا احلَّه و اين طور هم روايت شده است « فمن رأى شيئا فلا احلَّه » يعنى : اكنون همه اش يا پاره اى از آن نمودار مىشود ولى روا ندارم كسى بدان بنگرد . سدّى گفته است : قبيله ى عربى از يمن برهنه طواف كعبه ميكردند ، و اگر به آنها اعتراض ميشد ، ميگفتند : پدران ما چنين ميكردند و خداوند بما اين طور فرمان كرده است . « وَاللَّه أَمَرَنا بِها » 27 مجمع : حسن بصرى گفته است : مقصود آنها از اين جمله كه ميگفته‌اند : خدا ما را امر كرده است اين بوده است كه اگر چيزى ناپسند خدا باشد مانع از آن مىشود ، و چون ما را در كار خود آزاد گذارده است پس مطلوب خدا است و ما را به آن امر كرده است . ابو الفتوح : سه مطلب از اين آيه استفاده كرده است : 1 - زشتى تقليد بجمله ى « قالُوا وَجَدْنا عَلَيْها آباءَنا » يعنى پدران ما چنين ميكرده‌اند ، كه نقل گفتار آنها