ابراهيم عاملي ( موثق )
86
تفسير عاملي ( فارسي )
از پيغمبر پرسيدند : ما به سفر ميرويم چطور نماز بخوانيم ؟ اين آيه نازل شد . سيوطى در لباب النّقول از طبرى از على ( ع ) نقل كرده است كه جماعتى از قبيله ى بنى النّجار اين سؤال را از پيغمبر كردند و پس از آن تا يك سال وحى منقطع شد ، چون پيغمبر بجنگى رفت و آنجا هنگام ظهر مشغول نماز شد كافران به يكديگر گفتند : محمد با اين كار خود وسيله ى تسلَّط شما را فراهم كرد چرا در آن هنگام بر او حمله نكرديد يكى از آنها گفت : نوبتى ديگر اين كار را دارند ، در آن موقع به آنها حمله كنيد ، در آنجا ميان دو نماز اين جملات نازل شد « إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا تا آخر » و اين دستور نماز خوف بود . ترجمه : 101 پس اگر در سفر ترسيديد كه گرفتار كافران شويد ، باكى نيست كه نماز را كوتاه انجام دهيد ، زيرا كافران دشمن آشكار شما بودند 102 ، و تو اى پيغمبر اگر در سفر با گروهى مسلمان همراه شدى و با آنها به نماز ايستادى ، بايستى يك دسته با تو در نماز شوند و اسلحه ى خود بدست گيرند ، تا آنگاه كه به سجده روند و از آن پس بروند عقب [ و جلو دشمن را بگيرند ] و دسته ى ديگر كه نماز نخواندهاند بيايند و با تو به نماز بشوند ، و بايد مواظب خود باشند و اسلحه بدست كه دشمن در انتظار است شما از مهمات جنگى و بار و بنه ى خود بى خبر شويد ، و يكبارگى بر سرتان بريزند . [ و نابودتان نمايند ] ولى اگر در باران گرفتار شديد يا بيمار كه از برداشتن سلاح جنگ در آزار بوديد ، باكى نيست كه اسلحه بر زمين گذاريد ، ليكن از خود بى خبر نباشيد و البتّه خداوند براى كافران آزار و خوارى آماده نموده است 103 ، و چون نماز را تمام كرديد باز هم ياد خدا كنيد چه ايستاده چه نشسته يا خوابيده و پس از آن كه آسوده از ترس دشمن شديد نماز را بدرستى انجام دهيد كه نماز مؤمنين وظيفه اى است معين و تخلفناپذير . سخن مفسّرين : « فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ » 101 طبرى : در قرائت ابى بن كعب جمله ى « إِنْ خِفْتُمْ » نبوده است . و او « أن تقصروا من الصلاة ان يفتنكم » قرائت ميكرد ، و از ابن جريج روايت شده است كه از عمر پرسيدند