آمده . پس اى آدمى چو ديگران در آن دو دل مباش 116 كه سخن پروردگار تو پر است از درستى و راستى كه به هيچ روى كسى سخن او دگرگون نتواند كرد او شنوا است و دانا . سخن مفسّرين : « أَبْتَغِي حَكَماً » 115 مجمع : حكم با حاكم بيك معنى است با اين تفاوت كه حكم آن كس است كه شايسته است نزدش بحكومت بروند ، ولى حاكم ممكن است نالايق باشد . ابو الفتوح نوشته است : معنى آيه تقريع و ملامت ايشان است بر آنكه توقّع كردند رسول عليه السّلام با ايشان بسازد و بر حكمى كه ايشان كنند رضا دهد . « مُفَصَّلًا » 115 ابو الفتوح : يعنى مشروح است كه در آن اشتباه نميشود ، و لغز و معمى نيست ، معانى مفصّل با دلائل ملخّص آورده شده است ، و بعضى گفته‌اند : يعنى در آن فرق است ميان راست و دروغ و حسن بصرى گفته است : يعنى در آن گفته شده است : تفصيل حلال و حرام و راه راست و گمراهى و كفر و ايمان و شرايع و احكام . « وَالَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ » مجمع البيان : يعنى علماى يهود و مسيحى كه بدين خود مؤمن و پارسا هستند . عطا گفته است : يعنى بزرگان اصحاب پيغمبر و اصحاب بدر كه اهل قرآن هستند . « أَنَّه مُنَزَّلٌ » 115 مجمع : ابن عامر و حفص با تشديد خوانده‌اند و ديگران با تخفيف زاى قرائت كرده‌اند : « فَلا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ » 115 مجمع : خطاب و روى سخن با پيغمبر است ، و مقصود مردم است كه در شكّ و دو دلى نباشند ، و بعضى گفته‌اند : روى سخن با امّت و هر شنونده است ، يعنى اى انسان كه ميشنوى شكّ مكن ، ابو مسلم گفته است : مقصود خطاب پيغمبر است براى شرح صدر و زيادى يقين و آرامش دل آن حضرت . فخر : يعنى ترديد نكن كه اهل كتاب ميدانند قرآن از جانب خدا است ، و ممكن است مقصود اين باشد كه چون دلائل پيغمبرى نمودار شد بر هيچ فردى جايز نيست كه شكّ كند و دو دل باشد .