ابراهيم عاملي ( موثق )
519
تفسير عاملي ( فارسي )
طبرى : يعنى همانطور كه آيات و ادله ى توحيد را در اين سوره براى شما بيان كرديم در آن چيزها كه نگفتهايم و نميدانيد باز براى شما مطالب و احكام را بيان ميكنيم . « وَلِيَقُولُوا دَرَسْتَ » 106 كشّاف زمخشرى : دارست قرائت شده است با فتح تا يعنى با علما مذاكره كرده اى و فرا گرفته اى ، و با سكون قرائت شده است ، يعنى يهود بمحمّد درس دادهاند و او ياد گرفته است ، ، و « درست » با سكون تا يعنى كهنه شده است و ردّ و اثر آن نمانده است ، و با ضمّ راء خواندهاند كه مبالغه ى « درست » باشد يعنى زياد كهنه و بىنشانه است ، و « درست » با ضم دال به صيغه مجهول يعنى اينها خوانده شده است و كهنه است ، و « دارسات » نيز خواندهاند يعنى چيزهاى كهنه ، و « درس » هم قرائت كردهاند . يعنى بگويند : اينها درس محمّد است . فخر : ارتباط اين جمله بجمله ى پيش آن است كه اعراب بپيغمبر ميگفتند : اين آيات را كه ميخوانى از بحث با علماء استفاده ميكنى و خود آنها را منظم ميكنى و براى ما ميخوانى و ميپندارى كه وحى است از جانب خدا ، از اين جهت با اين - جمله جلوگيرى از سخنان آنها شد ، و جمله ى جلو « كَذلِكَ نُصَرِّفُ » يعنى پى در پى و حالتى پس از حالت ديگر آيات را ميفرستيم ، و حرف « واو » در « وَلِيَقُولُوا » براى ارتباط بجمله ى جلو است و معنى چنين است : آيات را پى در پى ميفرستيم تا دليل روشن باشد و باز هم آنها بگويند : تو درس خوانده اى و دو جمله ى « وَلِيَقُولُوا » و « لِنُبَيِّنَه » براى علَّت « كَذلِكَ نُصَرِّفُ » آورده شده است ، كه جمله ى دوّم « وَلِنُبَيِّنَه » يعنى براى اينكه توضيح كنيم آيات را ، معلوم است تصريف آيات براى بيان و توضيح « مطلب است كه بصورتهاى مختلف و جمله هاى متعدّد گفته شده است تا به خوبى منظور را درك كنند . ولى جمله ى اول » وَلِيَقُولُوا دَرَسْتَ « يعنى و براى اينكه بگويند : درس گرفته اى ، جاى اشكال است كه چگونه خداوند آيات را بصورتهاى مختلف ميفرستد تا آنها بيشتر سرسختى كنند و بگويند : تو از ديگران درس گرفته اى جواب اين