ابراهيم عاملي ( موثق )
459
تفسير عاملي ( فارسي )
تا چو مرگ هر يكتان رسد فرستادگان ما آن را به انجام رسانند كه اندكى ز اندازه در نگذرند و ز آن پس 62 آنان را بسوى خدا كه آقاى حقيقى ايشان باشد بازگردانند و شما آگاه باشيد كه داورى ويژه ى او است چه او زودتر ز همه شمار - گران بشمار كار مردمان رسد . سخن مفسّرين : « وَعِنْدَه مَفاتِحُ الْغَيْبِ » 59 طبرى : عبد اللَّه مسعود گفت همه چيز را به پيغمبر شما دادند مگر مفاتح الغيب را . مجمع : بعضى گفتهاند : يعنى آنچه در عالم فراهم شدنى است و از مردم پوشيده است خداوند بوسائل مقتضى براى هر كس آنچه مصلحت است راه رسيدن آن را به او مىنماياند و آن را كه مصلحت نيست راه وصول را مىبندد ، زجّاج گفته است : يعنى نزد خدا است وصول بعلم غيب . و عبد اللَّه عمر گفت : مفاتح - الغيب پنج است و آنگاه اين آيت را خواند « إِنَّ اللَّه عِنْدَه عِلْمُ السَّاعَةِ » عبد اللَّه عبّاس گفته است : يعنى خزينه هاى غيبى از روزى و عمر در حضور خداوند است . ابو الفتوح نوشته است : ابن سميفع خواند « مفاتيح الغيب » جمع مفتاح يعنى از من توان شناختن و از من به آن توصل توان كردن ، مفسّران خلاف كردند در آن كه مراد او به مفاتح الغيب چى است ؟ سدى گفت : خزائن غيب است ، ضحّاك و مقاتل گفتند : خزاين زمين خداست ، و علم نزول عذاب و آنكه كى مصلحت باشد و كى باشد و كى تعجيل بايد و كى امهال بايد ، عطا گفت مراد عواقب و مآل امور است و آنچه عاقبت خلقان و مرجع ايشان به آن است ، از ثواب و عقاب . بعضى ديگر گفتند : مراد آجال است و وقت انقضاى آن ، بعضى ديگر گفتند : احوال خلقان است از سعادت و شقاوت ، و گفتند : عواقب اعمار و خواتيم اعمال است ، و گفتهاند : هر چيزى است كه هنوز نيست و اگر باشد كى باشد و چگونه باشد . تنوير المقباس ابن عبّاس : مقصود باران است و گياه و ميوه و رسيدن عذابى كه به زودى مىخواستند ببينند و در روز بدر براى آنها نمودار شد و گرفتارشان