گفته است : يعنى برابر نيست آنكه گمراه است با آنكه به راه راست ميرود ، قتاده گفته است : اعمى يعنى آن كافر كه حقّ و حكم خدا و نعمتهائى كه به او داده است نبيند و انكار كند ، بصير ، يعنى مؤمنى كه ديده و دل بينا دارد كه خداشناس است و بوظايف خود رفتار مىكند . مجمع البيان : در تفسير اهل بيت است : يعنى عالم و جاهل برابر نيستند و بلخى گفته است : يعنى برابر نيست آنكه بيناى به حال خود است و ميداند بنده است بيچاره و محتاج با آنكه از حقّ كور و نابينا است و درست و نادرست را از هم جدا نميداند . فخر : از جمله ى « إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى » دو مطلب استفاده مىشود : 1 - پيغمبر بفكر و اجتهاد خود حكمى نميكرده است و تمام از راه وحى بوده است چنانچه در آيت ديگر است « ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى » . 2 - چون پيغمبر به غير وحى عمل نميفرموده است : پس مردم هم نبايد به غير گفته ى پيغمبر كه پديده ى وحى است رفتار كنند ، نتيجه آن كه رفتار و عمل بقياس جايز نيست ، و جمله ى « هَلْ يَسْتَوِي الأَعْمى وَالْبَصِيرُ » تأكيد همين مطلب است كه رفتار از غير وحى مانند عمل آدم كور است و عمل بوحى كارى است با بصيرت و بينائى . ولى در تفسير عبده اين نظر امام را رد كرده است ، چون هنگام نزول اين آيه اوّل اسلام بوده است و احكامى نبوده است غير از عقايد و كلَّيّات تا حاجت به قياس باشد . و در اين مطلب مفصّل بحث كرده است و هم در آيت صد و سه و چهار سوره ى مائده . « وَأَنْذِرْ بِه الَّذِينَ يَخافُونَ » 51 طبرى : يعنى اى پيغمبر بترسان بوسيله قرآن آنهائى را كه بواسطه ى علم بقيامت ميترسند محشور بسوى خداوند شوند و اگر او عذابشان كند كسى نيست كه يارشان باشد و يارىشان كند . مجمع : از ضحّاك نقل شده است : يعنى از خداوند بترسان آنها را كه ميدانند بسوى خدا محشور مىشوند ، و از امام صادق ( ع ) نقل شده است : يعنى