وسائل ممكن نخواهد شد . اين است كه خداوند مىگويد : اگر ملك بفرستم به - صورت مرد خواهد بود و مىبينيد او را و همين اشتباه برميگردد ، و البتّه در آن موقع بايد ماده اى خارجى باشد كه ملك را نشان دهد ، نه فقطَّ با وهم و خيال چيزى به نظر برسد . سخن ما : 1 - آيت اوّل معيار عقل و فكر را نشان مىدهد كه مرد كج - انديش و لجوج معقول و متخيّل و محسوس ندارد ، او نميخواهد و نمىتواند محمّد بشناسد و قرآن بفهمد پس اگر اين قرآن را به صورت كتاب نوشته اى از آسمان به دستش دهند ، باز هم بيخرد است و سر سخت و آن را جادو مىداند . 2 - در آيت دوم جمله ى « لَوْ أَنْزَلْنا مَلَكاً » تا آخر مىفهماند كه اگر وسائل رسمى همگانى مىخواهيد همين است كه در جلو چشم داريد ، پيغمبر است و قرآن و اگر وسائل ما فوق آنچه ديده‌ايد بخواهيد مانند ملائكه و آثار مرموز قدرت خداوند ، نتيجه ى آن ويرانى است و نابودى همگانى . 3 - از جمله ى « لَوْ جَعَلْناه مَلَكاً لَجَعَلْناه رَجُلًا » شايد اين معنى استفاده بشود : اگر انتظار داريد كه پيغمبر و مربّى شما غير بشر باشد توقّعى است محال زيرا قانون طبيعت و ارتباط و تجانس انواع موجودات مستلزم آن است كه از نوع انسان با انسان معاشر باشد و او را تربيت كند ، و جمله ى « لَلَبَسْنا عَلَيْهِمْ ما يَلْبِسُونَ » آنچه تفسير در دسترس است بمعنى اشتباه نوشته شده است چنان كه نقل كرديم ، فقط تفسير تنوير المقباس منسوب بابن عبّاس به معنى لباس نوشته است ، و در ظاهر جمله تناسبى با لبس بمعنى اشتباه نيست چنان كه نقل كرديم از مفسّرين كه با تعبيرات مختلف اين معنى را استخراج كرده اند [ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 10 تا 11 ] وَ لَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ ما كانُوا بِه يَسْتَهْزِؤُنَ ( 10 ) قُلْ سِيرُوا فِي الأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ( 11 )