ابراهيم عاملي ( موثق )
339
تفسير عاملي ( فارسي )
مهمان را منتظر گذاشته اى ، زن گفت بانتظار تو بوديم ، او گفت اين غذا بر من حرام باد كه مهمان در انتظار آن باشد ، زن گفت : پس بر من هم حرام ، آن مهمان نيز غذا را بر خود حرام كرد ، عبد اللَّه چون ديد كار به اين جا كشيد ، دست به غذا برد و گفت : بخوريد بنام خدا ، پس از آن كه حضور پيغمبر ( ص ) رسيد و قضيّه را بعرض پيغمبر رساند ، اين آيه نازل شد . ترجمه : اى مؤمنين 90 چيزهاى پاكيزه كه خدا بر شما حلال كرده بر خود حرام نكنيد و ز اندازه در نگذريد چه آنها كه زياد روند خدا دوستشان ندارد 91 و از آنچه خدا روزى شما كرده به آن گونه كه پاك و روا بود بخوريد و از خشم خدا كه به او گرويدهايد پرهيز كنيد . سخن مفسّرين : « لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّه » 90 مجمع در معنى اين جمله چند احتمال است : 1 - معتقد نشويد كه اين جور چيزها حرام است 2 - اظهار نكنيد كه اينها حرام است ، 3 - حكم نكنيد و فتوى ندهيد بر حرمت اين چيزهاى پاكيزه كه خدا حلال كرده است ، 4 - اينها را مانند چيزهاى حرام مشماريد كه از آنها اجتناب كنيد ، 5 - بوسيله ى نذر و قسم آنها را بر خود حرام نكنيد ، و لازم است از آيه همه ى اين معانى را استفاده كنيم . فخر : ارتباط اين آيه بايات جلو آن است كه چون رهبان مسيحى ستوده شدند ، براى رفع اشتباه مسلمانان كه آن روش پسنديده است ، به اين آيه فهمانده شد كه مسلمان نبايد مانند مسيحى راهب و تارك دنيا باشد ، و معنى ششم براى جمله ى بالا اين است كه مال حرام غير را بمال حلال خود آميخته نكنيد و هم چيز پاك و حلال را بوسيله ى مخلوط كردن با نجس بر خود حرام نكنيد . « وَلا تَعْتَدُوا » 90 ابو الفتوح نوشته است : بعضى گفتند مراد آن است كه تعدّى مكنيد از حلال به حرام ، بعضى گفتند : مراد باعتداء آن است كه در اين معنى غلوّ مكنيد بخويشتن خصى كردن كه خداى تعالى دوست ندارد آنان را كه اعتدا و اسراف و غلو كنند .