روح البيان : اينها مردمى بودند كه خطاب « ألَسْتُ بِرَبِّكُمْ » به گوش دل شنيدند و پذيرفتند ، از آنجهت چون كلام پيغمبر و قرآن را شنيدند حقيقت را شناختند و به ياد روز الست و مشاهده ى جمال حقّ از شوق و معرفت گريه كردند . مثنوى گفته است : خوى بد در ذات تو اصلى نبود كز بد اصلى نيايد جز جحود آن بد عاريّتى باشد كه او آرد اقرار و شود او توبه جو همچو آدم ذلَّتش عاريه بود لا جرم اندر زمان توبه نمود چون كه اصلى بود جرم آن بليس ره نبودش جانب توبه ى نفيس رو كه اكنون دست در دولت زدى درفكندى خود بتخت سرمدى اهدنا گفتى صراط مستقيم دست تو بگرفت و بردت تا نعيم نار بودى نور گشتى اى عزيز غوره بودى گشتى انگور و مويز اخترى بودى شدى تو آفتاب شاد باش اللَّه اعلم بالصّواب سخن ما : 1 - جمله « ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ تا آخر » ميفهماند علم و تقوى سرمايه ى هدايت است ، كه خوى تسليم و آمادگى براى انسان توليد مىكند و جلوگير از كبر و گردنفرازى مىشود ، تا او را بدرجه ى كمال و سعادت برساند . 2 - جمله ى « نَطْمَعُ أَنْ يُدْخِلَنا تا آخر » ميفهماند : همه كس طالب صلاح و سعادت است و جمله ى « ما لَنا لا نُؤْمِنُ » ميفهماند اگر راه آن را به كسى نشان دادند ، چرا جهل و جمود بر خود روا دارد ، و از آرزوى خود بازماند ؟ [ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 87 تا 88 ] يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّه لَكُمْ وَلا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّه لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ( 87 ) وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّه حَلالًا طَيِّباً وَاتَّقُوا اللَّه الَّذِي أَنْتُمْ بِه مُؤْمِنُونَ ( 88 ) معنى لغات : طيّبات - جمع طيّب ، پسند و خوش آيند و ملايم با طبع و غير منفور .