ابراهيم عاملي ( موثق )

304

تفسير عاملي ( فارسي )

دهندگان طمع در بستند و چون گفت « وَهُمْ راكِعُونَ » همه ى جهانيان طمع ببريدند مگر امير المؤمنين عليه السّلام كه اين اوصاف را جامع بود ، و دو فرقه ى مختلف آراء و الرّويّة با كثرت خلاف كه از ميان ايشان است اعنى شيعه و اصحاب الحديث اتّفاق كردند كه اين آيه در حقّ امير المؤمنين علىّ عليه السّلام آمد . مجمع : اين آيه روشنتر دليل است بر انحصار امامت بعد از پيغمبر ( ص ) بعلىّ عليه السّلام زيرا ثابت شده است مقصود از وليّ آن كس است كه لازم است اطاعتش بر مردم و نظر او در كارهاى عمومى مقدّم است بر ديگران ، و نيز عموم مفسّرين نقل كرده‌اند كه مقصود از « الَّذِينَ آمَنُوا » علىّ عليه السّلام است ، پس به اين آيه ثابت شد كه على واجب الاطاعة و اختيار دار مردم است ، و اهل علم به اين آيه استدلال كرده‌اند كه اگر در حال نماز كار كم غير اعمال نماز انجام شود نماز باطل نميشود ، و جايز است كه انسان در حال نماز زكات مال خود به فقير بدهد . فخر : در اين آيه چندين عقيده است : اوّل - عموم مؤمنين منظور شده‌اند چون عبد اللَّه بن سلام به پيغمبر ( ص ) عرض كرد قبيله و خويشان ، ما را رها كرده‌اند هم - سوگند شده‌اند كه با ما معاشرت نكنند ، و چون منزل و محل ما از جايگاه اصحاب تو و مسلمانان دور است نميتوانيم با آنها معاشرت كنيم ، اين آيه نازل شد و او گفت : چه خوب است دوستى خدا و پيغمبر و مؤمنين ، و با اين معنى همهء مؤمنين دوست يكديگر هستند مثل اين جمله « وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ » و مقصود از جمله هاى يقيمون الصّلوة تا آخر توصيف مؤمنين است كه با كمال خضوع و فروتنى وظايف خود را انجام ميدهند و دوست يكديگرند ، و بعضى گفته‌اند : آنگاه كه اين آيه نازل شد مردم مسلمان يا مشغول نماز بودند و در ركوع ، و يا نماز تمام كرده بودند ، و بعضى دست اندر كار دادن زكات و دستگيرى فقرا بودند از اين جهت همه ى آنها را توصيف كرده است كه دوستدار شما مؤمنين با اين احوال هستند ، و عكرمه گفته است : آيه براى ابو بكر نازل شد ، ابن عبّاس گفته است : براى على نازل شد ، عبد اللَّه بن سلام گفت : چون اين آيه نازل شد من بپيغمبر