ابراهيم عاملي ( موثق )
303
تفسير عاملي ( فارسي )
دست خود بر شانه ى سلمان زد و فرمود : مقصود ، اين و ملَّت اين است ، پس از آن فرمود : اگر دين آويخته بر عقد پروين باشد ، گروهى از مردم ايران آن را به دست خواهند آورد ، و بعضى گفتهاند : مقصود از اين آيه حضرت علىّ عليه السّلام و ياران او است كه در بصره و صفّين و نهروان جنگ كردند ، و از امام باقر و صادق ( ع ) نيز همين معنى روايت شده است ، و در جنگ خيبر پيغمبر آنحضرت را به همين جمله هاى آيه توصيف فرمود . و از ديگرى نقل شده است : كه مقصود هر كسى است كه داراى اين خصوصيّت باشد تا روز قيامت ، و علىّ بن ابراهيم بن هاشم گفته است كه آيه براى معرّفى مهدى موعود و ياران او است . « إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّه وَرَسُولُه » 58 طبرى : يعنى دوست شما اينها هستند و يهود و مسيحى همانطور كه بشما گفتيم دوست شما نيستند و بايد از آنها دورى كنيد ، و از عبادة بن صامت نقل شده است : چون پيغمبر ( ص ) با يهود بنى قينقاع اقدام بجنگ كرد عبادة بن صامت كه همسوگند و پيمان بسته ى با آنها بود ، حضور پيغمبر رفت ، و گفت براى احترام دين و رضاى خدا و پيغمبر از سوگند و پيمان با اين مردم خود را دور ميدانم و آن را نديده ميانگارم ، اين آيه جمله براى اين گفتگو نازل شد ، و در بقيّه ى اين آيه اختلاف است بعضى گفتهاند مقصود حضرت امير علىّ عليه السّلام است ، و بعضى گفتهاند : مقصود عموم مؤمنين است و سدّى گفته است اين جمله براى توصيف همه ى مؤمنين است ليكن علىّ در نماز به ركوع بود كه سائلى بر او گذشت و آن حضرت انگشتر خود را به او داد ، و مجاهد گفته است : اين آيه از « إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّه » تا آخر مقصود حضرت علىّ عليه السّلام است كه در حال ركوع نماز صدقه داد . ابو الفتوح نوشته است : اهل اشارت گفتند : چون حقّ تعالى ولايت خود و رسول خود بر مكلَّفان واجب كرد ، آنگه بواو عطف بر سبيل اجمال مؤمنان را بر آن معطوف كرد ، بلفظ آمنوا همه مؤمنان در ولايت طمع كردند ، چون گفت « الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ » گروهى به نماز كسلان بودند طمع ببريدند و نماز كنان طمع دربستند چون گفت « وَيُؤْتُونَ الزَّكاةَ » آنان كه زكات ده نبودند طمع برداشتند و زكات