اين ترتيب قوه ى محرّكه ى حكومت فرسوده مىشود ، و افكار مردم به مجازات سخت معتاد ميگردد ، همانطورى كه سابقا تنبيهات خفيف مردم را متأثّر ميكرد ، آنوقت با تنبيه شديد بايد متأثّر شوند و رفته رفته ترس از مجازات شديد كمتر مىشود و باز هم مجبور ميشوند بر شدّت آن بيفزايند ، مثلا راهزنى در بعضى كشورهاى خيلى متداول براى جلوگيرى از آن شكنجه ى چرخ را اختراع كردند ، اين شكنجه يك مدّتى از راهزنى جلوگيرى كرد ولى از آن ببعد باز هم راهزنى ميكنند . مقصود ما از نقل گفته هاى منتسكير مقايسه ى آن است با جمله ى « أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلافٍ » نه اين طور مجازات سخت در انظار مردم امروز ناپسند و بىنتيجه است ، ولى در آيه چهار جور مجازات نامبرده شده است كه بقول محمّد عبده به اختيار حاكم است آنچه را مقتضى بداند و مصلحت باشد به كار برد ، و باز همانطور كه قساوت و بدرفتارى دولتهاى استعمارى را نقل كرديم معلوم است كه ارعاب اشخاص متجاوز اصلى است مسلم ولى آنچه در آيه معيّن شده است با آنچه آن دولتها ميكردند بسيار تفاوت دارد ، و نيز نظر منتسكيو كه مجازات سخت بى اثر مىشود ، در آيه بيشتر و بهتر منظور شده است چون اوّل چهار مجازات معيّن شده است به اختيار حاكم پس اگر مجازات سخت بىاثر شد به آنچه ساده و مؤثّر باشد بايد رفتار شود و بعد از همه اين تهديد و مجازاتها اميدوارى و راه آسايش معيّن شده است كه جلوتر از گرفتارى توبه كنند و امان بخواهند ، پس اگر كسى نخواست از كار خود و آزار مردم دست بردارد ، البتّه در حكم ميكربهاى امراض هستند كه بايد نابود شوند هم از جهت آسايش مردم از شرشان ، و هم از جهت اينكه وسيله جلوگيرى از ديگران شود . [ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 35 تا 37 ] يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّه وَابْتَغُوا إِلَيْه الْوَسِيلَةَ وَجاهِدُوا فِي سَبِيلِه لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ( 35 ) إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ أَنَّ لَهُمْ ما فِي الأَرْضِ جَمِيعاً وَمِثْلَه مَعَه لِيَفْتَدُوا بِه مِنْ عَذابِ يَوْمِ الْقِيامَةِ ما تُقُبِّلَ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ ( 36 ) يُرِيدُونَ أَنْ يَخْرُجُوا مِنَ النَّارِ وَما هُمْ بِخارِجِينَ مِنْها وَلَهُمْ عَذابٌ مُقِيمٌ ( 37 )