ابراهيم عاملي ( موثق )

231

تفسير عاملي ( فارسي )

قرائت اين كلمه مربوط مىشود به « ايديكم » و معنى چنين مىشود : دستهاى خود را بشوئيد و پاهاى خود را ، و ابن عبد خير از پدرش روايت كرده است : ديدم علىّ عليه السّلام وضو گرفت و پشت پاى خود را شست و فرمود : اگر روش پيغمبر ( ص ) نبود كه پشت پاى خود را ميشست ، من گمان داشتم كه كف پا لازمتر است شسته شود ، اعمش گفته است : اصحاب عبد اللَّه مسعود با نصب ميخوانده‌اند و در وضو پاى خود را ميشسته‌اند ، و عدّه اى ديگر از قاريهاى عراق و حجاز كلمه ى « ارجل » را با جرّ و صداى زير لام خوانده‌اند تا مربوط شود به كلمه ى « رؤس » و معنى مىشود : بشوئيد دست و صورت خود را و مسح كنيد سر و پاى خود را ، عكرمه از ابن عبّاس روايت كرده است كه او گفت : در وضو دو شستن است و دو مسح كردن . بانس مالك گفتند : روزى حجّاج باهواز بر منبر رفت و در سخنرانى خود گفت : اى مردم براى وضو صورت و دست بشوئيد و سر را مسح كنيد و پاى خود را بشوئيد كه پليدترين جاى بدن آدمى پاى او است ، پس روى پا و كف پا و پى پشت پا را در وضو بشوئيد . انس گفت : سوگند به خدا كه حجّاج دروغ گفته است و خدا در قرآن فرموده است : سر و پا را مسح كنيد ، و انس خود در وضو روى پاى را مسح ميكرد بطورى كه تر ميشد ، و جابر از ابو جعفر « گويا مقصودش امام باقر ( ع ) است » روايت كرده است كه فرمود : سر و پاهاى خود را مسح كن ، شعبى گفته است : مسح پاها لازم است نه شستن آنها ، چون آنچه در وضو بايد شسته شود در تيمّم بايد مسح شود ، و آنچه در وضو بايد مسح شود تيمم ندارد ، پس مسح سر و پا لازم است ، چون در تيمم براى آنها دستورى نيست . مجمع : حسن بصرى و طبرى و جبّائى گفته‌اند : در شستن پا و مسح آن تفاوت نيست ، ولى اين دو نفر گفته‌اند : اگر كسى بخواهد بجاى شستن پاها را مسح كند ، بايد تمام پشت پا را مسح كند ، و يكى از پيشوايان زيدى مذهبان گفته است : شستن و مسح كردن هر دو واجب است ، و در مذهب شيعه مسح لازم است و روايات از امام - هاى ( ع ) ما زياد است به اين دستور مثل روايت احمد بن محمّد كه گفت : از امام موسى عليه السّلام