ابراهيم عاملي ( موثق )

204

تفسير عاملي ( فارسي )

دسته ى مخصوص از بهيمه و حيوان است ، پس در اين تكرار چه فائده است ؟ جواب اين است : 1 - مقصود آهو و گوزن است و نتيجه ى معنى جمله چنينست حلال است حيوان وحشى كه از جنس چهارپايان علفخوار است و همانند آنها است كه نشخوار مىكند و مثل درندگان نيشدار نيست ، 2 - اين تكرار براى ارتباط و اضافه ى اوّل به دوم است و مقصود اين است : حلال است حيوانى كه از جنس چهارپايان علفخوار است ، 3 - مقصود از بهيمه بچه ى در شكم است و اين طور معنى مىشود : حلال است بر شما بچه ى شكم حيوانات علفخوار . « غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ وَأَنْتُمْ حُرُمٌ » مجمع البيان : قرائت مشهور با ضمّ و صداى جلو حا و راء است ، و قرائت غير مشهور حرم با « راء » ساكن است ، و او براى اين جمله سه معنى نقل كرده است : 1 - بپيمانها وفا كنيد مگر براى شكار در هنگام احرام ، 2 - حلال است شكار و گوسفند و خر وحشى مگر در هنگام احرام ، 3 - حلال است حيوانات علفخوار مگر آن حيوانات كه در آيات آخر اين سوره يادآورى مىشود كه حلال نيست شكار آنها در هنگام احرام . فخر : جمله ى « وَأَنْتُمْ حُرُمٌ » دو معنى دارد : اوّل - شما در سرزمين مكّه و جايگاه حرم هستيد ، دوّم - شما در لباس احرام و وظايف حجّ هستيد ، و فقها حكم كرده‌اند : شكار در هر دو صورت حرام است . « لا تُحِلُّوا شَعائِرَ اللَّه » طبرى : در معنى اين جمله اختلاف است ، عطا گفته است : يعنى تخلَّف نكنيد از حدود و احكام خداوند ، ابن عبّاس گفته است يعنى مناسك و آداب حجّ را حلال نشماريد و از آن تجاوز نكنيد ، و چون اعراب به حجّ ميرفتند و قربانى ميبردند و احتراماتى براى مكّه رعايت ميكردند و در اين مسافرت تجارت هم مينمودند ، مسلمين خواستند بر آنها حمله كنند و اموالشان را بغارت ببرند ، اين آيه نازل شد كه احترام آداب حجّ را رعايت كنيد و مزاحم مردم نشويد و نيز از ابن عبّاس نقل شده است : يعنى آنچه در حال احرام بر شما حرام شده