ابراهيم عاملي ( موثق )
170
تفسير عاملي ( فارسي )
سخن مفسّرين : « كَما أَوْحَيْنا إِلى نُوحٍ » 163 ابو الفتوح : در دو جاى قرآن پس از ياد پيغمبر نام نوح آمده است ، براى آن كه پس از طوفان و خرابى عالم ، او ابو البّشر بوده است ، و اوّل پيغمبر داراى دين بوده است و شيخ انبياء و از همه عمرش بيشتر بوده . گفتهاند : هنگام مرگ از او پرسيدند : دنيا چطور جائى است ؟ بپاسخ گفت : چون خانه اى كه دو در دارد ، از يكى در آمدم ، و از ديگرى بدر رفتم . كليد فهم قرآن صفحه 88 : اين آيه مىفهماند كه نوح اوّل پيغمبر است و نخستين كسى است كه به او وحى شده است و آيت « وَلَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً وَإِبْراهِيمَ وَجَعَلْنا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ الخ سوره حديد آيت 26 » مؤيّد اين مطلب است و امام فخر گفته است اين آيه كه بنام نوح آغاز شده براى آن است كه او اوّل پيغمبر بوده است . و نيشابورى و ابو السّعود و خازن و جمعى ديگر از مفسّرين نظر فخر را پسنديدهاند . و بآيات و سور ديگر كه نام پيامبران آمده است يادى از آدم نشده است . « وَالأَسْباطِ » 63 مجمع : ممكن است مقصود از وحى باسباط ، وحى و الهام به آن افراد باشد كه بمقام پيغمبرى رسيدند ، مثل اينكه ميگويند : بفلان قبيله پيغام دادم و مقصود مردم نامى و سرشناس آنها است . « وَعِيسى وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ » 163 مجمع : نام عيسى پيش از نام پيغمبرانى ياد شده است كه جلوتر از او بودهاند براى اينكه مردم يهود سرسختى و زياده - روى ميكردند بطعن و خرده گيرى بر آنحضرت ، به اين جهت علوّ مقام او حفظ شده است كه نامش جلو از پيغمبران كه آنها معتقد بودهاند ياد شده است . و حرف واو كه اين نامها را به يكديگر مربوط مىكند براى معنى ترتيب نيست . « وَآتَيْنا داوُدَ زَبُوراً » 163 طبرى : بعضى قاريهاى كوفه « زبور » با ضمّ و صداى جلو زا خواندهاند ، كه جمع « زبر » باشد ، و شايد مشتق دانستهاند از « زبرت الكتاب زبرا » يعنى نامه را نوشتم ، و آنها كه اين طور خواندهاند ، جمله را