ناروا بود و بالاتر مجازات ، چنان كه اكنون هم كودك را در برابر تقصير بمحروم كردن از خوردنى و يا گرفتن اسباببازى او مجازاتش مىكنيم . در ترجمه ى روح - القوانين منتسكيو فصل نهم صفحه 119 نوشته است : در حكومتهاى معتدل براى يك قانونگذار خوب عوامل كوچك ميتواند وسيله ى وضع كيفرهائى بشود ، و احتياج بعوامل بزرگ نيست ، مثلا در اسپارت رسم بود مردها زنان خود را به يكديگر امانت ميدادند ، قانونگذاران از همين رسم استفاده كرده مجازات خاصّ براى پاره اى از جرائم برقرار كردند ، و آن مجازات اين بود كه هر كس مرتكب فلان عمل بد ميشد ديگر نميتوانست زنش را به كسى امانت بدهد و از كسى زن بامانت بگيرد و همچنين يك مجازات ديگر كه از همين عادت استخراج شده بود ، اين بود كه در صورت ارتكاب فلان جرم ، بايستى مرتكب در خانه ى خود با دختران و دوشيزگان باكره زندگى كند كه بالنّتيجه نتواند اطفاى غريزه ى جنسى نمايد . اجمالا اينكه مجازات از همين عوامل كوچك بايد استخراج شود ، نه از امور فوق الطَّاقه ، اجبار به عمل خلاف عادت خود مجازات است ، و هر چيز كه بموجب قوانين كيفر ناميده شود همان كيفر است . اين بود نوشته ى روح القوانين كه نشان ميدهد مجازات مردم قديم از نازلتر خواسته هاشان بوده است . و البتّه اعتراض نشود كه رسوم زشت كافران را براى آيات قرآن شاهد و نظير ميآوريم ، چون مقصود فهميدن نقل مجازات ملَّتهاى بسيار قديم است كه تحريم طيبات و محروميّت از خوشيها چگونه مجازات بر گناه است ، ميگوئيم : ممكن است قانون اسپارت سالها پس از اين مجازات يهود بوده است كه در قرآن نقل شده است و همانطور كه پيشوايان بشر در همه ى امور زندگى رهبر آنها بوده‌اند ، اين قوانين و مجازاتها هم اگرچه با آداب و رسوم زشت انجام ميشده است ، ولى در اصول از تعاليم پيغمبران الهام ميگرفته است . و آنچه وسيله ى استفاده ى امروز ما هست ، اعلام قرآن است كه گذشتگان را چنين تربيت ميكرديم ، شما هم خودتان را همينطور تربيت كنيد ، و براى اصلاح بدن و روح خود گاهى از آنچه خوشتان ميآيد خوددارى كنيد و رياضت آن را بر خود