ابراهيم عاملي ( موثق )
104
تفسير عاملي ( فارسي )
آيات متعدّد از نجوى و راز گفتن جلوگيرى شده است مثل « إِنَّمَا النَّجْوى مِنَ الشَّيْطانِ » و « لا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْواهُمْ » و نظائر آن ، و اين خود نشانه است كه بسرّ سخن گفتن و نجوى كردن زشت است ، زيرا علامت نفاق است و دو رنگى ، و گر نه شخص مسلمان و آزاد مرد از همكيش خود و فرد مسلمان تربيت شده چيزيرا پوشيده نميدارد ، و راز گفتن و پوشيده داشتن براى ترس و سلامتى از شرّ اغيار است ، و مسلمانان با يكدگر غير نيستند و شرارت و سوء نيّت ندارند ، و باصطلاح سياست تستّر براى مسلمان زشت است ، چون همه با يكدگر برادر هستند كه « إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ » پس چيزى از يكدگر پنهان نميكنند ، ولى آيا اين سه مورد كه گفته شده است : « إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ » تا آخر ، و راز گفتن در آنها مجاز شده است ، براى چه مجاز شده است ؟ ممكن است بگوئيم : اوّل - راز گفتن براى صدقه مجاز شده است ، چون در جاى ديگر هم امر به پوشيده داشتن صدقات شده است ، مثل « إِنْ تُخْفُوها وَتُؤْتُوهَا الْفُقَراءَ » يعنى اگر پوشيده به فقرا صدقه دهيد ، براى آن است كه صدقه دادن و نام مستحق بردن موجب استخفاف و خوارى آن كس است كه صدقه ميگيرد ، پس راز گفتن در صدقه مجاز شده است ، دوّم - در امر بمعروف راز گفتن مجاز شده است ، براى اينكه ممكن است كسى را آشكارا امر بمعروف يا نهى از منكر كنند و او ناراحت شود و احساس اهانت و خوارى در انظار مردم بنمايد ، ولى اگر در نهان و بسرّ شخصى را متوجّه زشتكاريش بكنند و او را راهنمائى بخير و معروف بنمايند زودتر و بهتر آن را مىپذيرد . سوّم : اصلاح ميان مردم براز و سرّ گفتن مجاز شده است ، شايد از جهت اخلاق و افكار مردم باشد كه بسيارى از اشخاص در گفتگوهاى صلح و سازش ميان آنها بواسطه ى تعصّب و خودخواهى تسليم نميشوند ، و با اينكه ميدانند سودشان در آن است فقطَّ براى اينكه ديگران نگويند كوتاه نظر يا كم همّت بود از آسايش و منافع خود چشم مىپوشند ، ليكن اگر كسى عاقلانه و در نهان وسائل رضاى هر دو نفر ناسازگار و متخاصم را فراهم كند و بطورى كه ديگرى خبردار نشود خاطر هر يك را جداگانه آمادهء موافقت نمايد بسيار زودتر و بهتر از دعواى خود صرف نظر ميكنند و صلح ميكنند ، تا