ابراهيم عاملي ( موثق )
97
تفسير عاملي ( فارسي )
مباهله نكرد جز اينكه نابود شد و اگر شما از دين خود دستبردار نيستيد با او كنار بيائيد و برويد ، چون نزد پيغمبر رفتند آن حضرت حسين را در بغل و دست حسن را بدست گرفته فاطمه در پشت سرش و علىّ از عقب او حركت مىكردند و به آنها مىفرمود : هرگاه دعا كردم شما آمين بگوئيد در اين موقع اسقف و پيشواى مذهبى آنها گفت : اى گروه مسيحى صورتهائى مىبينم كه اگر دعا كنند كوه را از جاى مىكنند ، شما مباهله نكنيد كه هلاك مىشويد ، آنگاه با پيغمبر از در مسالمت درآمدند و قرار گذاشتند ساليانه دو هزار طاقه ى لباس و سى پارچه زره آهنى بدهند . ابو الفتوح : پيغمبر معيّن فرمود كه اگر آنها ربا و نزول بخورند من عهده دار انجام اين قرارداد نيستم . « فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّه - » 61 الميزان : اين جمله بجاى « فنسأل » آورده شده است تا اشاره باشد كه اين دعا و زارى ما برگشت ندارد و هر كدام دروغگو و ناحقّ باشيم لعنت خدا بر او مستقرّ مىشود . 1 - با صرف نظر از آنچه در جهت نزول آيه گفتهاند از طرز جمله ها فهميده مىشود : منظور جوابگوئى اعتراض مسيحيها است و مجادله ى آنها با پيغمبر كه چون عيسى پدر نداشته پس جزء آفريننده و داراى مقام خدائى است از اين جهت براى الزام آنها مقايسه مىكند عيسى را با آدم كه اگر عيسى بىپدر بود آدم از خاك بود پس آنكه خاك و تمام آفريده ها را در آغاز آفرينش بىپدر و مادر خلق كرده است عيسى را از مادر تنها آفريده است . 2 - در علم النّفس مىگويند : منش و شخصيّت در هر فرد و شخصى غير از ديگرى است و در دو نفر داراى يك اثر نمىباشد . مثلا عوامل انفعالى از قبيل خوف از خطر جان يا زيان مال و يا تلف آبرو و همچنين عوامل تحريكى مانند خيال لذّات حسّى يا معنوى مانند شرافت و جاه و مقام هر يك از اين موجبات تحريك اثر يكنواخت در اشخاص ندارد و در هر استعدادى تأثيرى دارد ، چنان كه مىگويند : ميل بكسب قدرت در ناپلئون او را وادار كرد به آن كارهاى سخت بر خود و ديگران كه تاريخ آن را