دورى و فاصله ى از آنها نكنيد . صفيعليشاه گفته است : جمله دوّم اشاره است به اين كه همانطور كه وجود خدا يقينى است حضور بديها در عالم ديگر مسلَّم است چنان كه از اين شعرش استفاده مىشود : مىدهد حقّ بيمتان از خويشتن تا بدانيد اين يقين خواهد شدن نيست انذارش جز از لطف و و داد چون رؤف است او بهر جابر عباد سخن ما : آيت 28 جمله ى « لا يَتَّخِذِ ) * الخ » براى جلوگيرى از دوستى مردم ناموافق است تا جلوگيرى از اعمال غرض و سوء استفاده ى آنها بشود ، سازمانهاى ضدّ جاسوسى و تبليغات ، پليس مخفى ، امنيّت اجتماعى قسمت عمده ى اينها براى جلوگيرى از دوستى با مخالفين است ، در آن روز كه اين آيه نازل شد معلوم بود كه مختصر رابطه با مخالفين اسلام مضرّ باسلام و مسلمين بود چون دين و سياست از يكديگر جدا نبود و آنچه بر خلاف دستور پيغمبر بود ، بر زيان اجتماع و سياست و مخالف با دين بود ، و آيا امروز اين دستور بمعنى عمومى و كلَّى براى مسلمين است كه هيچ مسلمان با كافر نبايد دوستى كند ؟ معلوم است كه آن روز دوستى با كافران موجب تقويت آنها و ضعف مسلمين بود چنان كه از كلمات « مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ » همين معنى استفاده مىشود ، ولى امروز دوستى افراد اگر از حدود متعارف تجاوز نكند و جهت سياسى نداشته باشد آيه از اين طور دوستى منع نمىكند براى مثال از دوستى يك دانشجوى مسلمان با دانشجوى غير مسلمان يا تاجر مسلمان با تاجر غير مسلمان مفاد اين آيه جلوگير نيست . لكن اگر اين دوستيها به جائى رسيد كه موجب زيان مادّى و يا معنوى به مسلمانان باشد مسلَّم بمفاد اين آيه نامشروع است و نتيجه اش براى مردم همان است كه دنباله ى آن گفته شده است : از مصلحت و انسانيّت دور است و كار شيطانى است كه براى هميشه در آتش و آزار هستند ، چنان كه متجاوز از صد و پنجاه سال است عموم صاحبان مقام و قدرت در ممالك اسلام دوستان كفّار هستند كه ضعف و زيان مسلمين مولود همين دوستيها است و البتّه همانطور كه در آيه گفته شده پوشيده داشتن و آشكاركردنشان