ابراهيم عاملي ( موثق )

399

تفسير عاملي ( فارسي )

و نيز با مردم در راه مانده كه دسترس به وطن و خانه ى خود ندارند و با كنيز و غلام و زر خريدهاى خود هم با نيكى و احسان رفتار كنيد كه خداوند مردم خودپرست و گردنفراز دوست ندارد ، 37 و هم آن كسان كه خود بخيل هستند و مردم را وادار به آن مىكنند و آنچه خدا ز فضل خود باينان داده پنهان ميدارند [ بخوى كافرانند ] و ما براى كافران آزار با خوارى آماده داريم ، 38 و نيز آن مردم كه سرمايه خود براى خودنمائى بخشند با اينكه ايمان به خدا و رستاخيز ندارند [ و پيروى ديو كنند ] و آنكه ديو به او نزديك بود چه بد همنشينى باشد او . 39 مگرچه بر سرشان آيد اگر مومن به خدا و رستاخيز شوند و از آنچه خدا بهره مندشان كرده ببخشند و البته خداى داناى بكارشان باشد . سخن مفسّرين : « وَاعْبُدُوا اللَّه وَلا تُشْرِكُوا بِه شَيْئاً » 36 كشف الاسرار : موسى ( ع ) بطلب آتش مىشد كه اصطناع يافت او بىخبر بود كافتاب دولت برو تافت ، محمّد در خواب بود كه مبشر آمد كه : بيا تا مرا بينى من خريدار توام ، تو بىمن چند نشينى ؟ نه موسى بگفتار طمع داشته بود و نه محمّد بديدار ، پس يافت در غفلت است جز اين پندار ، الهى بهاء عزت تو جاى اشارت نگذاشت جلال وحدانيت تو راه اضافت برداشت تا گم كرد رهى هر چه در دست داشت ، و ناچيز گشت هر چه رهى پنداشت الهى از آن تو ميفزود و از آن رهى ميكاست ، تا آخر همان ماند كه اول بود راست : محنت همه در نهاد آب و گل ما است پيش از گل و دل هر چه بد آن حاصل ما است بنده به آن توحيد اوّل از دوزخ برست و ببهشت رسيد و به اين توحيد از خود برست بدوست رسيد . « وَبِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً » 36 طبرى : يعنى خدا فرمان مىدهد بنيكى با پدر و مادر و بعضى گفته‌اند : يعنى براى آنها سفارش كنيد بخوشرفتارى ، و ابو الفتوح نقل كرده است ابن ابى عيله ( احسان ) را با رفع و صداى پيش قرائت كرده است . « وَالْيَتامى » 36 طبرى : يتيم طفلى است كه پدر و مادرش مرده باشند .