كرده‌اند ، بعضى گفته‌اند : يعنى اگر بزهكار شد روا است كه آنچه به او داده‌اند بگيرند ، بعضى گفته‌اند : مقصود نشوز و نافرمانى است كه اگر زن نافرمان شد جايز است از او فديه گرفتن ، و در قرائت عبد اللَّه مسعود « الَّا ان يفحش » بوده است . مجمع : بهتر آنست كه بگوئيم فاحشه هر معصيت و نافرمانى است چنانچه از امام باقر ( ع ) همين معنى روايت شده است . فخر : اين جمله را بعضى چنين معنى كرده‌اند : اگر زن زنا كرد مىتوانند از او چيزى بگيرند ولى اين حكم نسخ شده است به آن آيه كه براى زن حدّ معين كرده است ، و بعضى گفته‌اند : نسخ نشده است . « مبيّنة » 19 طبرى : اين كلمه با فتح و زبر يا خوانده شده است يعنى كارى كه آن زن خود آشكار كرده است و پنهان نداشته است و با كسر و صداى زير قرائت شده است يعنى كارى كه خود آشكار و معلوم است زشتى آن . « وَعاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ » 19 ابو الفتوح نوشته است : بعضى گفتند : مراد آن است كه آنچه ايشان با شما كنند بايشان همان كنى . مجمع : يعنى به آنها زيان نرسانيد و بدزبانى نكنيد و با گشاده روئى رفتار كنيد . « وَيَجْعَلَ اللَّه فِيه خَيْراً » 19 مجمع : يعنى با اينكه زندگى با آنها ناپسندتان باشد ممكن است براى شما سودمند باشد مثل پيدايش فرزند يا تغيير حالت و پيدايش محبت بعد از كراهت و از اين جمله استفاده مىشود ترغيب مردم به صلح و سازش با زن اگرچه ناراحت باشند مگر خوف زيان دين و مال و جان در زندگى با آنها باشد ، و اصمّ به عكس معنى كرده است و گفته است : يعنى شايد در مفارقت و طلاق آنها خير زياد براى طرفين باشد كه او شوهر بهتر و شما زن بهتر پيدا كنيد . « وَإِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدالَ زَوْجٍ » 20 ابو الفتوح : اعراب اگر از زنى ناگوارى داشتند مهر او را مىگرفتند و بزنى ديگر مىدادند . و اين است مقصود از استبدال . فخر : روايت كرده‌اند : اگر كسى مىخواست با زن ديگر ازدواج كند ، زن